رفتارشناسی طیفی از اعضای شورای شهر رشت
وقتی به جای سیاست‌سازی برای شهر، سیاست‌بازی می‌کنند

رشت رویایی، محمد غلامی‌پور- یکی از خصوصیات بارز و از ویژگی‌های مهم جامعه مدرن، حقوق شهروندی و حق مشارکت پذیری افراد است که موجبات حیات مدنی را فراهم می‌کند. به عقیده هابرماس جامعه مدنی بستری است که در آن سیاست‌گذاری‌ها و تصمیم‌گیری‌ها از طریق فرآیندهای جمعی و به‌واسطه مشارکت فعال شهروندان در شرایطی آزاد و برابر صورت می‌پذیرد. حقوق و وظایف شهروندی و همچنین جامعه مدنی از دو مفهوم مهم در نظام مدرن امروز است که در موقعیت سیاسی-جغرافیایی و در سطوح مختلف تصمیم‌گیری ایجاد ارتباط هویتی و معنایی با شهرها می‌کنند. در جامعه ما نیز، شورای اسلامی شهر و روستا با این هدف تشکیل شد تا پلی ارتباطی بین حاکمیت و نهادهای مدنی و مردم باشند و بتوانند در روند دموکراتیزه شدن جامعه و تصمیمات نقش مثمر ثمر خود را ایفا کنند. همان‌طور که مجلس شورا اسلامی از نظر ماهوی برای تکوین جامعه مدنی و اجرای دموکراسی و دخالت مردم در سرنوشت خود شکل گرفت. اما متأسفانه مشکلات، سوء مدیریت‌ها و رفتارهای غیر عقلانی در سال‌های اخیر به خصوص در دو دوره مجلس شورای اسلامی که در زمان ریاست جمهوری احمدی‌نژاد بر مسند امور قرار گرفت، تأثیرات زیادی را از یک سو بر اذهان و قضاوت عمومی و از سوی دیگر در شیوه رفتاری و تأثیرپذیری سطوح خردتر تصمیم گیری مثل شوراهای شهر اسلامی داشت. مصداق این حرف را می‌توان این روزها در شکاف‌های عمیق سیاسی و نگرشی بین شورای شهر رشت و شهرداری مشاهده کرد.

الگوی رفتاری دلواپسان در رفتارشناسی اعضای شورا
جلسات صحن علنی شورا که هر هفته در روزهای یکشنبه برگزار می‌شود مدت‌هاست که محل مناقشات عجیب و جنجال‌های غریب است؛ جنجال‌هایی که حالا دیگر به یک اصل در جلسات شورا بدل شده و بخش عمده‌ای از متن جلسات را به حاشیه کشانده است. برخوردهای احساسی و به دور از عقلانیت برخی از اعضای شورا در مقابل تصمیم‌گیری‌ها و عملکرد مدیریت شهری که به نظر می‌رسد ریشه در اختلاف نظرها و شکاف‌های سیاسی داشته باشد اگر رفتاری شناسی کنیم، رگه‌هایی از الگوهای رفتاری برخی از نمایندگان مجلس موسوم به طیف دلواپسان را خواهیم دید. چهره‌هایی همچون حمید رسایی و مهدی کوچک زاده نمایندگان اصولگرای مجلس که در سال‌های اخیر به‌واسطه تندروی و جنجال آفرینی به یکی از چهره‌های داغ رسانه‌ای تبدیل شدند اقلیت پر سر و صدایی بودند که از هیچ تلاش و ابزاری برای تخریب جریان رقیب و به بیراهه کشاندن اذهان عمومی برای بهره‌مندی سیاسی فروگذار نشدند. عملکرد طیف اصولگرایان در مجلس تأثیر بسیاری در شکست اخیر این جناح در انتخابات اخیر داشت. برخوردهای تند کوچک زاده و رسایی و انتقادهای توهین آمیزی که نسبت به دولت و پرونده برجام داشتند باعث شد مردم اعتماد خود را نسبت به طیف اصولگرا از دست بدهند. انتقادهای لجوجانه ای که به نظر می‌رسید به دلیل اختلاف نظرها با دولت است که در همه چیز و با همه چیز مخالفت می‌کنند. اکنون مقیاس کوچک همین الگوی رفتاری در رفتار برخی از اعضای شورا دیده می‌شود که در برخورد با مدیریت شهری و تصمیم گیری‌های شهری دنباله روی همان سیستم خط حمله مجلس یعنی زوج رسایی-کوچک زاده هستند.

از شیخ نمر تا برره در خط مقدم شورا
محمدباقر خطیبانی که از وی به عنوان چهره جنجالی و خبرساز شورای شهر رشت یاد می‌شود یکی از بزرگ‌ترین منتقدان شخص شهردار است که برای سوق دادن وی به سمت استیضاح از هیچ تلاش و اتهامی دریغ نکرد. خطیبانی که به آقای افشاگر اشتهار دارد در خط مقدم دلواپسی هر هفته چه در صحن شورا چه در رسانه‌های هم طیف خود اتهامات زیادی را به مدیریت شهری نسبت داده و از این تریبون برای به محاکمه کشاندن شهردار در مقابل اذهان عمومی استفاده می‌کند. به عنوان نمونه در جلسه هفته گذشته که در تاریخ ۱۲ اردیبهشت برگزار شد، وی خطاب به شهردار گفت: «آقای شهردار، رسانه‌ها فتنه نیستند، فتنه عاملان انحلال شورای سوم هستند که شخص شما مقصر اصلی آن بودید و حالا به دنبال انحراف شورای چهارم هستید». باقری در ادامه افزود: «عده‌ای از هم شورایی‌های من می‌گویند چون باقری با شهردار مخالفت می‌کند ما با رفتن شهردار موافقت نمی‌کنیم. من نمی‌گویم شهردار برود بلکه می‌گویم از همین فردا درست کار کند».

هرچند در این حرف خطیبانی نقض غرض وجود دارد و این جمله خود آشفتگی ذهنی خطیبانی را نشان می‌دهد که پس از برگزاری انتخابات تا حدودی نسبت به مواضع بسیار تند خود عقب‌نشینی کرده است و دیگر صراحتاً مثل سابق فریاد نمی‌زند که شهردار بیماری روانی دارد و باید برود. اگر خطیبانی نمی‌گوید شهردار برود پس چه دلیلی دارد دیگر اعضا به خاطر مقابله با او با رفتن شهردار مخالفت کنند؟

اما یکی دیگر از مواردی که خطیبانی در جلسه هفته گذشته اشاره داشت، موضوع روز رشت بود که مدت‌ها از آن ماجرا گذشته و صحبت‌های زیادی در مورد آن صورت گرفته و اکنون گرفتن وقت شورا برای نبش قبر یک سوژه مرده با توجه به مشکلات بسیاری که شهر دارد تأمل برانگیز است. وی در این باره اشاره کرد: «روز رشت مسئولش خود شخص شهردار است و نه آقای قانع، مسئول سازمان فرهنگی و ورزشی که ایشان به جرم نکرده بازداشت شده بود». در حالی که او در جلسه ۱۴ دی ماه شورا در این خصوص گفته بود: «چرا در روز رشت به جای نشان دادن رقص و آوازهای محلی، قهرمانانی از جمله شهدای هشت سال دفاع مقدس و افتخارآفرینانی مانند پرفسور رضا به شهروندان معرفی نشدند؟ در روزی که علامه النمر به شهادت رسید مسئولان برگزاری همایش روز رشت بدون توجه به این اتفاق بزرگ به شادی و سرور پرداختند و عکس‌هایی که در این باره در تلگرام و شبکه‌های اجتماعی منتشر شده موجب شرمساری است».

اما اظهارات خطیبانی در جلسه ماه گذشته که در تاریخ ۱۵ فروردین برگزار شد از این هم جنجالی‌تر بود که به شهر لقب «برره» داد. وی در این جلسه وی ضمن نام بردن از برخی مشکلات شهر رشت از جمله آلودگی رودخانه‌ها، محیط زیست سراوان و تالاب عینک از برنامه تلویزیونی مشترک شهرداری رشت و صدا و سیمای مرکز گیلان انتقاد کرد و خواستار آن شد که رییس شورا در خصوص هزینه‌ای که برای این برنامه شده است تحقیق کند. هر چند پیش‌تر هم وی شهرداری را به پرداخت رشوه ۴ میلیاردی به صدا و سیما متهم کرده بود تا انتقادات شورا را نسبت به شهرداری پوشش ندهند. او که بارها از حقوق مردم مظلوم سخن به میان آورد و از تالاب عینک به دفعات ابزار انتقادی ساخت اما یک بار هم با تشکل‌های مردمی که با دستان خالی دور هم جمع شدند تا باری از دوش تالاب عینک بردارند همراه نشد در حالی که دیگر اعضای شورا در کنار دوستداران محیط زیست ایستادند و موجب دلگرمی آنها شدند. اما شیوه نخ نما شده «به گم به گم» های معروف که دیگر تاریخ انقضایش را از دست داده بخشی از رفتار سیاسی خطیبانی در این مدت اخیر بود. همان‌طور که در همین جلسه ذکر کرد که سی دی کارهایی که خلاف قوانین شورا و شهرداری صورت گرفته را تهیه کرده و به موقع آن را افشا می‌کند. این عضو شورا در ادامه از اعضای شورا پرسید: «آیا اصلاً می دانید که چرا شرکت «فرا نهاد» از پروژه پیاده راه‌سازی کنار گذاشته شد و شرکت پلشیر از کجا آمد؟ مدیر عامل وقت شرکت پارک‌ها و فضای سبز گفت که پلشیر از اصفهان آمد و برای ما رایگان است، پرسیدم چطور؟ گفت که بعداً به ایشان حال می‌دهیم! بله آقایان اینجا برره است و دور هم هستیم و خوش می‌گذرانیم البته حال می‌کنیم».

انتقاد از شهردار به خاطر جا ماندن از اتوبوس بهارستان
محمود خطیبانی که در جلسه اخیر شورا شهر که روز یکشنبه ۲۰ اردیبهشت برگزار شد حضور نداشت اما رجبی ویسرودی نگذاشت جای خالی او احساس شود. عملکرد ویسرودی در چهارمین دوره شورای اسلامی شهر رشت دو نقطه عطف دارد که نمودار رفتاری او را دچار فراز و نشیب کرده است.

اولین نقطه عطف ویسرودی زمانی شکل گرفت که ماجرای استیضاح خلیلی شهردار سابق کلید خورد. ویسرودی که پیش از استیضاح آمادگی خود را برای تصدی پست شهرداری رشت اعلام کرده بود انتظار داشت جریان استیضاح برای او ختم به خیر شود. در حالی که پدیده انتخاباتی شورا شهر در یک قدمی شهرداری قرار داشت اما جریان انتخاب شهردار به سمت ثابت قدم پیش رفت و یک بار دیگر شهردار سابق رشت بر صندلی شهرداری این شهر جلوس کرد تا بدین وسیله ویسرودی را در صف اول مخالفان خود ببیند.

اما نقطه عطف دوم ویسرودی به انتخابات مجلس بر می‌گردد که عزم خود را جزم کرده بود تا هدف خدمت به خلق را به جای عمارت اخوان از بهارستان پی بگیرد اما برخلاف پیش‌بینی وی با رد صلاحیت توسط شورای نظرات و شورای نگهبان فرصت حضور در انتخابات را پیدا نکرد تا یک بار دیگر در صف منتقدان آقای شهردار قرار بگیرد.

انتقادات شدیداللحن ویسرودی از بهمن ماه سال گذشته یعنی پس از روشن شدن احراز صلاحیت نامزدهای انتخاباتی شروع شد که در آن تمام اقدامات و عملکرد مدیریت شهری را زیر سؤال برد و گفت: «کل شهر خراب شده و همه‌ی بازاریان ورشکست و نابود شده‌اند و ثابت‌قدم تنها به دنبال اجرای پروژه پیاده راه در رشت است تا خودی نشان دهد و نام خود را بر سر زبان بیندازد همان‌گونه که محمود احمدی‌نژاد با احداث مسکن مهر به دنبال کسب نام و نشان بود».

این عضو شورا در صد و چهلمین جلسه شورا شهر که چند روز پیش برگزار شد، یک بار دیگر انتقادات و اتهامات خود را متوجه شهردار کرد و گفت: «شهردار رشت لیستی ۱۰ نفره برای شورای پنجم آماده کرده و مابقی نفراتی که با وی مخالف‌اند را مورد هجوم قرار می‌دهد و به رسانه‌ها پول می‌دهد تا آنها را تخریب کنند». رجبی ویسرودی در بخش دیگری از نطق خود به پیاده راه مرکزی رشت اشاره کرد و گفت: نامرغوب بودن کیفیت مصالح به کار رفته پیاده راه مرکزی جای بسی تأسف است آقای شهردار به جای ارائه لیست برای شورای پنجم بهتر است دقت بیشتری در انجام پروژه پیاده راه می‌کردند.

سیاست‌بازی جای سیاست‌سازی را گرفته است
به نظر می‌رسد صحن شورا محلی برای رقابت‌های صنفی تبدیل شده است که به اصطلاح عامیانه به آن سیاست‌بازی می‌گویند. شورا یک نهاد مردمی است که صراحتاً در قانون تاکید شده باید خارج از چارچوب‌های سیاسی عمل کند اما همان‌طور که می‌بینیم یکی از آفت‌های نمایندگان مردم سیاست زدگی است که باعث شده شورا را از ماهیت اصلی خود دور کند. دموکراتیزه شدن امری ابلاغی و تجویدی نیست بلکه یک فرایند بلند مدت است که از کنش‌های روزمره و نتایج کار نمایندگان و مردم در نظام کنش واقعی حاصل می‌شود. و این امر مستلزم نیت و هدف نمایندگان مردم برای ورود به شورا است اما متأسفانه همان‌طور که می‌بینیم عملکرد این نمایندگان به هیچ وجه به سمت مشارکت پذیری، موکراتیزه کردن و برقراری شاخصه‌های جامعه مدنی نیست.

عدم موفقیت نمایندگان مردم در کرسی‌های شورا شهر نشان می‌دهد که نمایندگی با واقعیت کاری و کنش آن خوانایی ندارد. در واقع ذهنیت این افراد نسبت به آنچه باید نمایندگی آن را بر عهده داشته باشند فاصله دارد و یا نسبت به آن بی‌توجه هستند. هر اندازه این ضعف در کنش بیشتر باشد، سیستم ضعیف‌تر می‌شود و در جامعه اثرات سوء دارد. به نظر می‌رسد شکست اعضا در جریان انتخابات و سست شدن موقعیت و توان سیاسی آنها از یک سو و اقبال عمومی نسبت به عملکرد شهرداری و تغییر چهره شهر از سوی دیگر نگرانی‌های زیادی را برای برخی از اعضای شورا به وجود آورده است. نگرانی‌هایی که آنها را ناچار به تندروی و جنجال‌های رسانه‌ای می‌کند که نتیجه‌ای جز تشویش اذهان عمومی و ملتهب کردن فضای شهر چیزی نیست.

متأسفانه این افراد صحن مقدس شورا را تبدیل به صحن علنی دادگاه کرده‌اند که در آن بدون هیچ مدرک و سندی دست به اتهام زنی می‌زنند و با ابزار «حقوق مردم» حکم صادر می‌کنند. این‌ها نمونه‌های کوچک و بزرگی از بی‌قانونی اعضای شورا است که باید نماینده و الگوی مردم در اجرای قانون باشند اما خود را در جایگاه قاضی و دستگاه‌های نظارتی نشانده‌اند و این حق را برای خود قائل‌اند که بزرگ‌ترین اتهامات را به اشخاص نسبت دهند.

این نوع رفتارها و استفاده ابزاری از احساسات مردم نتیجه‌ای جز بی‌اعتمادی عمومی نسبت به مدیریت شهری و در نتیجه بی‌تمایلی نسبت به مشارکت در پی نخواهد داشت. رفتارهای پوپولیستی و افشاگری‌هایی از این دست که در سال‌های اخیر در سطحی کلان‌تر شاهد آن بودیم، چیزی به جز به بازی گرفتن شعور مردم نیست. و امروزه دیگر مردم ما به میزان قابل قبولی از درک و دریافت سیاسی و اجتماعی رسیده‌اند که دیگر اسیر این رفتارهای احساسی نشوند.

بد نیست که اعضای شورا انتخابات اخیر مجلس را سرلوحه کار خود قرار بدهند و ببینند عکس‌العمل مردم نسبت به رفتارهای طیفی که خود این اعضا طرفدار آن بودند چه بود و مطالبات امروز آنها و انتظاراتی که از یک نماینده چه در سطح کلان چه در سطح خرد دارند چیست.

نظرات

1 دیدگاه برای "رفتارشناسی طیفی از اعضای شورای شهر رشت
وقتی به جای سیاست‌سازی برای شهر، سیاست‌بازی می‌کنند"

آگاه‌سازی از
680

مرتب کردن بر اساس:   جدیدترین | قدیمی‌ترین | بیشترین رأی
مخاطب
6 ماه 24 روز پیش

پرونده های ماده صد اقای رجبی را رصد کنید.ساختمان خلاف ساز میدان مادر خیابان معلم اقای رجبی را عکس گرفته و در سایت منتشر کنید.مغازه دویست متری محمود باقری خطیبانی در کمربندی بهشتی از کجا امده است؟

wpDiscuz