معروف‌ترین تک‌تیراندازهای تاریخ سینما

رشت رویایی- «تک‌تیرانداز» مهارتی دارد که حتی می‌تواند به تنهایی کسب درآمد کند و به نوعی، یک شغل محسوب شود. اگرچه ناگفته پیداست که این شغل قطعاً تاثیرات جانبی و اغلب مخربی بر فردی خواهد گذاشت که این قابلیت را دارد. به دلیل همین وضعیت ویژه‌ای که شخصیت یک تک تیرانداز دارد، می‌توان او را به عنوان سوژه‌ای مناسب برای فیلم‌های سینمایی مبتنی بر روان شناسی یا فیلم‌های پرتعلیق (به ویژه رده تریلر) انتخاب کرد.

از دهه سی میلادی بود که سر و کله بسیاری از تک تیراندازان- و بیش‌تر در قالب فیلم‌های وسترن و گنگستری- بر روی پرده سینما پیدا شد. این حضور جسته و گریخته، بعدها در فیلم‌هایی چون «نشان سرخ دلیری» (ساخته «جان هیوستن» در سال ۱۹۵۱ از روی رمان معروفی به همین نام نوشته «استفن کرین» با محوریت صحنه‌های هیجان انگیز و تکان دهنده جنگ‌های داخلی آمریکا) صورت جدی‌تری به خود گرفت، اما به صورت برجسته‌تر، اواسط دهه چهل میلادی و فیلم‌های دوران جنگ جهانی دوم را باید محل تولد شخصیتی به نام تک تیرانداز در نظر گرفت.

«تک تیرانداز آمریکایی» آخری اثر «کلینت ایستوود» ۸۵ ساله، جدیدترین فیلم در رده فیلم‌های تک تیراندازی است که در این زمینه ساخته شده است. برای رونمایی از یک تک تیرانداز آمریکایی در صحنه نبرد عراق (که با فروشی معادل ۳۵۰,۱۲۶,۳۷۲ میلیون دلار، عنوان پرفروش‌ترین فیلم سال سینماهای آمریکا را از آن خود کرد) بهانه بررسی گزیده‌ای از فیلم‌هایی شد که داستان آن‌ها حول محور یک تک تیرانداز رخ می‌دهد.

برج مرگبار (The Deadly Tower)

کارگردان: جری جیمسون
۱۹۷۵ آمریکا

S (1)

«چارلز جوزف ویتمن» دانشجوی دانشگاه آستین تگزاس که سابقه حضور در ارتش را دارد، در اثر شدت گرفتن مشکلات روانی‌اش پس از قتل همسر و مادرش با تفنگ دوربین دار به بالای ساختمان دانشگاه می‌رود و از آن جا هر جنبنده‌ای را هدف قرار می‌دهد. ویتمن پس از کشتن چهارده نفر و زخمی کردن سی و یک نفر، در نهایت بر اثر شلیک پلیس از پا در می‌آید. این فیلم براساس ماجرایی واقعی ساخته شده که در ۱۹۶۶ رخ داده است. «جیمسون» یکی از کارگردانان باسابقه ولی گمنام سینمای آمریکاست که در طول چهار دهه ساخت فیلم‌های اکشن، اثر شاخصی در کارنامه‌اش دیده نمی‌شود. اصلی‌ترین امتیاز این فیلم نیز حضور «کرت راسل» در نقش بازیگر اصلی است.

روز شغال (The Day of The Jackal)

کارگردان: فرد زینه مان
انگلستان و فرانسه ۱۹۷۳

S (2)

یکی از بهترین کارگردانان تاریخ سینما، در سال‌های پایانی عمرش، برمبنای رمان «روز شغال» نوشته «فردریک فورسایت»، تریلی جذاب از نقشه ترور «ژنرال دوگل» به دست یک تک تیراندازی را به تصویر کشیده است. هویت شخصیت اصلی (که با نام مستعار شغال شناخته می‌شود) برای پلیس نامشخص است و با وجود این که پلیس از توطئه باخبر شده و به دنبال دستگیری شغل است.

ناشناس بودن تک تیرانداز دستگیری او را تبدیل به ماموریتی ناممکن کرده است. اثر پیچیده زینه مان کاندید جوایز مختلفی شد و نیز م وفق شد اسکار بهترین تدوین را کسب کند. فصل ترور و صحنه‌های پایانی پرداختی بسیار جذاب و نفس گیر دارند که تا به امروز نیز از جذابیتشان کاسته نشده است.

ای مثل ایکار (I… Comme Icare)

کارگردان: هانری ورنوی
فرانسه ۱۹۷۹

S (3)

فیلم ماجرای ترور «کندی» را مبنا قرار داده و با مشابه سازی تخیلی آن در فرانسه، داستانی جاسوسی- سیاسی را روایت می‌کند. «ایو مونتان»، از بهترین بازیگران تاریخ سینمای فرانسه (در نقش بازپرس ویژه) به دنبال کشف راز پرونده ترور رئیس جمهور فرانسه است که به تازگی برای بار دوم در انتخابات پیروز شده است.

فیلم داستان تلاش اوست برای اثبات این که ترور، یک عملیات فردی نبوده و کار یک تشکیلات و از پیش طراحی شده بوده است. در نهایت او- مانند افسانه ایکار- جانش را بر سر تلاش برای نزدیک شدن بیش از حد به حقیقت از دست می‌دهد.

دشمن پشت دروازه‌ها (Enemy At The Gates)

کارگردان: ژان ژاک آنو
آمریکا ۲۰۰۱

S (4)

فیلم اقتباسی است آزاد از زندگی یک تک تیرانداز روسی. در بحبوحه جنگ جهانی دوم، دو تک تیرانداز در دو جبهه آلمان و روسیه با شکار مداوم سربازان دشمن تبدیل به ماشین تبلیغاتی سیاستمداران خود شده‌اند. تلاش‌های متقابل این دو، فضای مابینشان را به دوئلی تمام عیار تبدیل کرده و البته هرکدام می‌دانند که اولین اشتباه، آخرین اشتباه خواهدبود.

«آنو» (کارگردان فرانسوی تبار فیلم که با کسب جایزه اسکار بهترین فیلم خارجی در سال ۱۹۷۹ به سینمای آمریکا راه یافته بود) حتی در یک فیلم جنگی نیز از رگه‌ای عاطفی بهره زیادی برده و سعی می‌کند رابطه‌ای عاشقانه را به موتور محرک فیلم تبدیل کند تا خشونت موجود در آن تلطیف شود و البته در این راه موفق نیز بوده است.

تک تیرانداز (Shooter)

کارگردان: آنتونی فوکوآ
آمریکا ۲۰۰۷

S (5)

این فیلم روایت «باب لی سوآگر»، کهنه سرباز آمریکایی (با بازی مارک والبرگ) است که روزگاری تک تیراندازی قاهر در ارتش آمریکا بوده و به علت پشت کردن ارتش به وی در یکی از عملیات‌ها در آفریقا از ارتش بیرون آمده. او پس از چند سال گوشه گیری، با اصرار جمعی از نماینده‌های دولت برای دفاع از جان رییس جمهور آمریکا سوء قصد می‌کند و در یک صحنه سازی، همه چیز به گردن باب می افتد.

«تک تیرانداز» دولت آمریکا و سناتورهای خیانتکار آن را بارها و بارها هدف طعنه و کنایه قرار می‌دهد و به همین دلیل می‌توان آن را در رده فیلم‌های معترض آمریکایی قرار داد. این فیلم با محدودیت در اکران رو به رو شد و به توفیق چندانی در گیشه دست پیدا نکرد.

باجه تلفن (Phone Booth)

کارگردان: جوئل شوماخر
آمریکا ۲۰۰۲

S (6)

«استوارت» وارد باجه تلفنی می‌شود و وقتی گوشی تلفن زنگ می‌خورد، آن را بر می‌دارد. کسی که پشت خط است او را تهدید می‌کند که با تفنگی دوربین دار او را نشانه رفته و اگر تماس را قطع کند، با شلیک یک گلوله کشته خواهدشد. برخلاف تصور اولیه استوارت، تهدید کاملاجدید است. «شوماخر» که چند فیلم اکشن در کارنامه‌اش دارد. در زمان واقعی و در لوکیشنی ثابت داستانی جذاب را تعریف می‌کند که لحظه لحظه بر تعلیقش اضافه می‌شود.

تک تیرانداز در این فیلم نقش مصلحی اجتماعی را ایفا می‌کند که قصد دارد گناهکاران را به تنهایی مجازات کند و همین نکته باعث می‌شود بیننده در محق دانستن یا ندانستن او مردد بماند.

تک تیرانداز (The Sniper)

کارگردان: ادوارد دمیتریک
آمریکا ۱۹۵۲

S (7)

ادوارد دمیتریک در اثری روان شناسانه، ماجرای راننده‌ای را روایت می‌کند که به دلیل ناهنجاری‌های روانی، زنان را با اسنایپر هدف قرار می‌دهد و در این راه، یک روان شناس سعی می‌کند تا او را به دام بیندازد. دمیتریک در آن دوران حدود یک دهه بود که به جرگه فیلم سازان نوآر پیوسته بود و به تازگی پس از گذراندن دوران محکومیت و طرد از جامعه- به بهانه آن چه طرفداری از کمونیسم خوانده می‌شد- دوباره به آمریکا برگشته بود.

او در روایت این فیلم نیز سعی کرده تا حد امکان از تجربیاتش در ساخت فیلم‌های نوآر استفاده کند و روایت روان شناسانه را با تصاویری خشن ترکیب کند و البته کمابیش موفق نیز بوده است.

اخطار دو دقیقه‌ای (Two Minute Warning)

کارگردان: لری پیرس
آمریکا ۱۹۷۶

S (8)

رییس پلیس لس آنجلس خبردار می‌شود که تک تیرانداز دیوانه‌ای قصد دارد به تماشاچیان یک مسابقه فوتبال آمریکایی شلیک کند و هستون به عنوان رییس پلیس شهر باید جلوی وی را بگیرد؛ بدون این که ماجرا تبدیل به یک بحران و هرج و مرج شود. او برای این کار چاره‌ای جز به خطر انداختن جان همکارانش نمی‌بیند و البته به سختی و با دادن تلفات فراوان، موفق می‌شود غائله را ختم کند.

«لری پیرس» نیز از معدود کارگردانان کهنه کار زنده ولی گمنام هالیوودی است. علت این گمنامی نیز بود فیلمی قابل توجه و شاخص در کارنامه کاری اوست. ماندگارترین ویژگی فیلم، بازی «چارلتون هستون» در نقش رییس پلیس است.

تک تیرانداز (The Sniper)

کارگردان: دانته لم
هنگ کنگ ۲۰۰۹

S (9)

داستان فیلم درباره «لینکلن»، یک تک تیرانداز حرفه‌ای گروه ویژه پلیس است که در جریان یک سرقت، گروگانی را به اشتباه می‌کشد.

تنها کسی که شاهد حقانیت اوست، همکار و رقیب اصلی او در گروه ویژه است که برای تبدیل شدن به بهترین تک تیرانداز گروه، حاضر به دفاع از لینکلن نمی‌شود. لینکلن به زندان می افتد و پس از آزادی، تصمیم به انتقام می‌گیرد. هنگ کنگی‌ها کهید طولایی در ساخت فیلم‌هایی اکشن دارند، این بار نیز فیلمی با ساختاری نزدیک به استانداردهای روز دنیا ساخته‌اند که به جرات می‌توان گفت کاملاً قابل رقابت با رقیبان هالیوودی خود است.

جک ریچر (Jack Reacher)

کارگردان: کریستوفر مک کواری
آمریکا ۲۰۱۲

S (10)

پنج نفر با شرایطی مشابه توسط یک تک تیرانداز کشته می‌شوند. مظنون اصلی، یک تک تیرانداز سابق ارتش است که با این اتهام در آستانه اعدام قرار دارد. او تنها یک درخواست دارد؛ ملاقات با «جک ریچر». ریچر که خود یک نظامی بوده، شروع به تحقیق می‌کند و متوجه می‌شود که کل ماجرا یک پاپوش است.

«مک کواری» که نگارش فیلم نامه «مظنونین همیشگی» را نیز در کارنامه‌اش دارد، در این فیلم در مقام نویسنده و کارگردان سعی کرده با همان رویکرد معمایی، داستانی پرتعلیق را روایت نماید که البته موفقیت چندانی در این راه کسب نکرد؛ اگرچه که فیلم به واسطه حضور «تام کروز» به فروش نسبتاً خوبی دست یافت.

نقد سینما

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz