مسجد جای عبادت و خدمت است یا مناظره و کینه‌ورزی؟

مسجد

رشت رویایی- جنگ تحمیلی تنها به فاصله دو سال و نیم از پیروزی انقلاب اسلامی اتفاق افتاد، در شرایطی که ساختارها در کشوری که نظام حاکمش عوض شده بود، به خوبی شکل نگرفته بود. این نقطه ضعفی بود که احتمالاً صدام و حامیانش روی آن حساب ویژه‌ای باز کرده بودند و تصور می‌کردند در فقدان ساختارهای منظم کشوری و عدم انضباط لشکری، ایران در فرصتی بسیار کوتاه تسلیم خواهد شد.

اما در ایرانِ آن سال‌ها یک پایگاه منحصر به فرد نقشی کلیدی در بسیج کردن کشور برای مقابله با دشمن متجاوزگر داشت. تقریباً در تمام نقاط ایران، این مساجد بودند که مرکز تجمیع داوطلبان حضور در جبهه‌های جنگ بودند. در واقع این پایگاه مذهبی در زمان جنگ، کارکردی فراتر از جایگاه مذهبی‌اش داشت و به عنوان پایگاهی اجتماعی عمل می‌کرد. به همین دلیل نقش مساجد در هشت سال دفاع مقدس غیرقابل انکار است.

در همان سال‌ها تلاش بسیاری شد که مساجد در امور تربیتی نیز نقش ایفا کند که به اندازه کارکرد قبلی، موفقیت نداشت. اما این اتفاق نیز از محبوبیت و مقبولیت مساجد در بین مردم و به ویژه طیف مذهبی کم نکرد.

البته در یک برهه زمانی تلاش‌هایی در زمینه استفاده از مساجد برای اهداف سیاسی جناحی صورت پذیرفت، اما ذات روحانی این مکان، خیلی زود این آسیب را کنار زد. تجربه فعالیت هیات‌های مذهبی نیز نشان داد که هیات‌ها با همه نقاط قوت‌شان به اندازه مساجد کارکرد ندارند.

با این حال مساجد به رغم بی‌مهری‌هایی که در قبال‌شان شد، همچنان از ظرفیت بالایی برای ایفای نقش یک نهاد اجتماعی را دارند. در سال گذشته مدیران شهرداری رشت تلاش کردند که در طول ماه مبارک رمضان به مساجد ۵۵ محله شهر رشت رفته و از نزدیک با مشکلات مردم هر محله آشنا شوند و احیاناً اگر امکان داشت در همان جا مشکلات رفع‌شدنی را برطرف کنند.

این دیدارها خروجی بسیار خوبی داشت تا جایی که شهرداری در بودجه سال ۱۳۹۵ که محله‌محور است، روی پتانسیل مساجد حساب ویژه‌ای باز کرد. بخصوص در ماه مبارک رمضان که چراغ مساجد روشن‌تر از دیگر روزهای سال است، می‌توان ارائه خدمات شهری را در این مکان مقدس پی گرفت. بر همین اساس شهرداری رشت برنامه‌هایی را برای حضور مدیران ارشد شهرداری در مساجد تدارک دیده است.

این‌که شهرداری رشت دریافته که می‌تواند در کنار سرای محلات از ظرفیت مساجد نیز برای ایجاد ارتباط بین مدیران شهرداری و پایین‌ترین سطوح جامعه استفاده کند، ریشه در عقلانیت و هوشمندی حاکم بر مدیریت شهری است.

این روزها متاسفانه صداهای نابهنجاری برای سوءاستفاده از این مکان مقدس در راستای اهداف شخصی با انگیزه برون‌ریزی کینه و عداوت نسبت به رقیب شنیده می‌شود. اگر کسی یا کسانی فکر می‌کنند می‌توانند از پتانسیل مساجد برای منافع شخصی خود و برخلاف منافع عمومی شهروندان استفاده کنند سخت در اشتباهند. چون این بیراهه را پیش از این دیگران رفته‌اند و متوجه شده‌اند که اگر در دوره جنگ تحمیلی، مساجد بیشترین کارکرد را برای بسیج مردمی برخوردار بودند به خاطر وجود «دشمن بیگانه» بود، وگرنه مساجد کینه‌توزی و دشمنی شخصی را پس می‌زنند.

بنابراین در این ماه مبارک که تمرکز مردم روی عبادت و دوری از نفسیات و عدوات‌هاست، به جای این‌که از جنگ و مناظره با ادبیاتی دور از شان عرف و دین در مساجد سخن بگوییم بهتر است از ظرفیت این پایگاه مذهبی و مردمی برای تزکیه نفس و خدمت به مردم استفاده کنیم.

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz