گفت‌وگو با پیمان بازدیدی، فعال اجتماعی و مدیرعامل جمعیت «سرزمین ایده‌آل ما»:
عملکرد شهردار باعث شد سطح مشارکت مردمی در رشت بالا برود/ از اعضای شورا می‌خواهیم به جای منافع خود، به منافع شهر فکر کنند

رشت رویایی- یکی از نقاط عطف مدیریت شهری در یک سال اخیر را باید ایجاد بستر لازم برای فعالیت گروه‌های مردم‌نهاد عنوان کرد. گروه‌های مردم‌نهاد در یک سال اخیر رشد چشمگیری داشتند و توانستند با اقدامات قابل توجه و فعالیت‌های مثمرثمر خود نگاه جامعه را نسبت به خود و مشارکت‌های اجتماعی تغییر دهند. از جمله فعالیت مؤثر گروه‌های مردم نهاد رشت می‌توان به بحث تالاب عینک و پاکسازی سنبل آبی اشاره کرد که با همکاری شهرداری توانستند حساسیت نهادهای دیگر را به این مطالبه مهم مردمی جلب کنند. اما همانطور که بحث استیضاح شهردار در ۲۴ ساعت گذشته با واکنش‌های مختلفی همراه بوده، این نگرانی نیز برای گروه‌های مردم‌نهاد وجود دارد که یک‌بار دیگر به واسطه استیضاح شهردار امکان مشارکت اجتماعی در رشت و متعاقب آن چرخ توسعه شهر متوقف شود. پیمان بازدیدی مدیرعامل گروه مردم‌نهاد «سرزمین ایده‌آل ما» که یکی از پرجمعیت‌ترین و فعال‌ترین ان.جی.اوهای محیط زیستی استان است در این‌باره می‌گوید: «باید از اعضای شورا شهر پرسید که عملکرد و ماحصل حضور شما در سه سال اخیر در شورای شهر چه بوده است». او معتقد است: «من به عنوان یک شهروند نمی‌توانم سکوت اختیار کنم که شهردار به عنوان یک شخصی که دیدگاه مشارکتی دارد استیضاح شود». با پیمان بازدیدی فعالی اجتماعی و مدیرعامل گروه مردم‌نهاد «سرزمین ایده‌آل ما» در این خصوص هم صحبت شدیم که در ادامه می‌خوانید.

برخلاف گذشته در یک سال اخیر دیده شده است که گروه‌های مردم‌نهاد در سطح شهر فعالیت‌های بی‌شماری را در حوزه‌های مختلف داشته و توانسته‌اند بیش از پیش اثرگذار باشند. به نظر شما مردم در بحث مدیریت شهری چه نقش و جایگاهی باید داشته باشند؟
پس از ورود آقای ثابت‌قدم به شهرداری در دوره اول مدیریت ایشان یک اقدام مثبت برای گروه‌های مردم‌نهاد و فعالین اجتماعی صورت گرفت و ستادی به نام ستاد توسعه پایدار تشکیل شد. کلیه افرادی که فعال اجتماعی بودند و در گروه‌های مردم‌نهاد فعالیت داشتند به منظور همکاری با این ستاد و ارائه طرح‌ها و پیشنهادات خود دعوت شدند تا با استفاده از خردجمعی اشکالات شهر رفع شود و به‌سوی تعالی گام‌های مثبتی برداشته شود. ستاد توسعه پایدار فعالیت قابل ملاحظه‌ای داشت تا اینکه جناب شهردار رفت و به محض رفتن آقای ثابت‌قدم، اعضای شورای شهر در جلساتی که داشتند مصوبه‌ای تهیه کردند تا ادامه کار این ستاد متوقف و تقریباً منحل شود؛ یعنی مصوبه شورا به نحوی نوشته شد که تنها نام ستاد توسعه پایدار باقی بماند، اما هیچ فعالیتی نداشته باشد.

پیمان بازدیدی

همانطور که شما استحضار دارید شهر رشت در مقایسه با شهرهای تهران، اصفهان، شیراز و مشهد که در سال‌های اخیر گام‌های بلندی به سوی توسعه برداشته‌اند، توفیقی در این زمینه نداشته است. مردم ما باید بدانند که اتفاقی که در این شهرها رخ می‌دهد این است که مردم و مسئولین در کنار یکدیگر هستند و مردم نقش پررنگی در بحث مدیریت شهری و مدیریت کلان کشوری دارند. یعنی مشارکت مردمی در این شهرها بسیار بالا است. ولی برعکس مشارکت مردمی در شهر رشت بسیار پایین است. در این شرایط همه می‌خواهند مسئولیت کار خود را گردن دیگری بیندازند و حتی حاضر نیستند زباله خود را یک متر با خود حمل کنند و انتظار دارند هرجایی که می‌خواهند زباله‌شان را تخلیه کنند لزوماً باید در همان نقطه سطل زباله وجود داشته باشد. یا انتظار دارند که درخت را حتماً باید شهرداری یا محیط زیست بکارد؛ این مسئولیت را برای خود نمی‌بینند که خودشان درخت بکارند و حتی حاضر نیستند یک نهال برای دل خودشان هزینه کنند. این‌ها مشکلاتی است که متاسفانه در شهر رشت وجود دارد ولی ما عادت کرده‌ایم همیشه نقد کنیم؛ نقدهای غیرمنصفانه. در حالیکه حرکت و خروشی در ما نیست، منفعل هستیم و همیشه خاکستری فکر می‌کنیم. ما مردمانی هستیم که یاد گرفته‌ایم فقط نقد کنیم و عمل نکنیم. اما خوشبختانه با رویکردی که مدیریت شهری در مدت اخیر پیش گرفت باعث شد بستر مشارکت اجتماعی فراهم شود و مفاهیم توسعه انسانی بیش از پیش مورد توجه قرار بگیرد.

گفته می‌شود گروه‌های مردم‌نهاد نیز نسبت به استیضاح شهردار رشت واکنش نشان داده‌اند. دلیل اعتراض شما نسبت به این تصمیم اعضای شورا چیست؟
متاسفانه اخبار بدی از شهر به گوش می‌رسد و من شنیده‌ام که اعضای شورا شهر تصمیم گرفته‌اند که آخر هفته شهردار رشت را استیضاح کنند. اعضای شورایی که اگر عملکرد تک‌تکشان را نگاه کنید به جز چند نفر موارد قابل دفاعی نخواهید یافت. من به عنوان یک شهروند از اعضای موافق استیضاح می‌پرسم ماحصل حضور شما در شورای شهر و عملکردتان در این مدت اخیر چه بوده است؟ آیا جز قطع درختان شهر کاری کرده‌اید؟ جز سنگ‌اندازی و اتهام‌زنی و چوب لای چرخ توسعه شهر نهادن؟ اگر قانون و قانون‌گذاری وجود دارد خود می‌داند در صورت اثبات جرم و کم کاری یک شخص چگونه عمل کند. پس چرا در این مملکت قوه قضاییه و نهادهای نظارتی وجود دارد؟ اگر قرار است شما متهم کنید و حکم صادر کنید پس قوه قضاییه چه‌کاره است؟ چرا دوست ندارید همه چیز از مجاری قانونی رسیدگی شود؟ شما باید هر حرفی را که زده می‌شود اثبات کنید.

در بحث قطع درختان شهر رشت، بنده از صفر تا صد این پرونده ورود کردم و با تک‌تک این افرادی که معتقد بودند از لحاظ زیست‌محیطی یک بحران و فاجعه پیش آمده صحبت کردم. از اعضای شورا خواستم کلیات و جزئیات تک‌تک طرح‌هایی که با قطع درختان همراه بوده ارائه دهند. در آن زمان سؤال بنده از عزیزان شورا این بود که چرا در خصوص خیابان رشتیان سکوت اختیار کردند که بیش از ۱۰۰ اصله درخت قطع شده بودٰ درحالیکه امضای تک‌تک این افراد پای جزئیات این طرح‌ها وجود داشت؟ یا در بحث پیاده‌راه که اکثراً انتقاد می‌کنند که میدان شهرداری رشت تبدیل به صحرا شده است باید پرسید آیا درختی قطع شده است؟ ما که ندیدیم هیچ درختی قطع شود، بلکه فقط یک خیابان شلوغ با ناهنجاری‌های ترافیکی بسیار تبدیل به جاذبه‌ای گردشگری شده است. اعضای شورا باید بگویند آیا فرصت کافی و لازم به شهردار داده شد تا کار را ادامه دهند؟ آیا فشارهای شما باعث نشد که کیفیت کار کاهش پیدا کند؟

به نظر من اگر کیفیتی پایین آمده است تنها به دلیل تحت فشار قرار دادن شهرداری توسط اعضای شورا بود. بنده هم انتقاداتی نسبت به پیاده‌راه شهرداری دارم و به نظرم می‌توانست اجرای بهتری داشته باشد اما به هر حال فشارهایی وجود داشت و هر روز یک نفر با تیغ انتقاد و اعتراض به شکل‌های مختلف به شهردار فشار وارد می‌کرد که زودتر باید این کار به اتمام برسد اگر به اتمام نرسد شهردار استیضاح می‌شود و… خب مشخص است که با این وضعیت نمی‌شود کار کرد و تمرکز و انرژی لازم باقی نمی‌ماند.

من فکر نمی‌کنم که تعداد زیادی از اعضای شورای شهر کتابچه اختیارات شورا را خوانده باشند و بدانند که اختیارات هر عضو شورا چیست و کجا باید ورود کنند. من به عنوان یک فرد فعال اجتماعی و فعال محیط زیست عرض می‌کنم که برای من این موضوع مهم است که سرانه فضای سبز شهر من ارتقاء پیدا کند. تعداد پارک‌های شهر زیاد شود و نشاط عمومی افزایش پیدا کند؛ همانطور که مدتی است شاهد این اتفاق در سطح شهر هستیم. من قصد ندارم از آقای ثابت‌قدم دفاع کنم بلکه می‌خواهم از مدیریت شهری دفاع کنم و از ثبات مدیریت شهری دفاع کنم چرا که با پایداری مدیریت شهری پایداری محیط زیست را خواهیم داشت و با پایداری محیط زیست پایداری اجتماعی و فرهنگی را خواهیم داشت و همه این‌ها با هم منتهی به پایداری اقتصادی خواهند شد.

وقتی ما هر سال یک مدیر شهری عوض می‌کنیم من فعال اجتماعی باید ماه‌ها انرژی بگذارم تا بتوانم با مدیر جدید ارتباط برقرار کنم و بتوانم نظریات، تجربیات و ایده‌هایی که من دارم به فرد جدید انتقال دهم. تا این مدیر جدید من را بشناسد، با اهداف من آشنا شود و بفهمد که آیا من مثبت هستم یا نیستم، کلی زمان می‌برد. ما سال‌ها آرزوی داشتن مدیری داشتیم که پای حرف‌های ما بنشیند و به حرف‌های ما گوش دهد. ماحصل حرف‌های ما محیط زیستی‌ها این بود که ما پارک نداریم، سرانه فضای سبز ما زیر ۳ متر است در حالیکه سرانه فضای سبز زاهدان ۱۲ متر است یا یزد بالای ۱۵ متر است، ما درختان شهری به آن شکل نداریم، خیابان‌هایمان لخت و عور است. دقیقاً از زمان آقای ثابت‌قدم بیش از ۸ هزار اصله درخت کاشته شد. بدون شک برای من فعال محیط زیستی و مردمی که شهرشان را دوست دارند مهم است. برای منی که از فرمانداری برای ورود به بحث تالاب عینک مجوز گرفتم مهم است که شهردار منطقه ۴ در کنار من قرار گرفت و با ما همراه شد.

ما با همکاری شهرداری از صفر تا صد در خصوص تالاب عینک که یک بغض بزرگ در گلوی شهروندان رشت بود توانستیم این بغض را بشکنیم. به خاطر پایداری مدیریت شهری بود که تلاش‌های ما در خصوص تالاب عینک و حساسیتی که ایجاد شد نهادها و ارگان‌های ذی‌ربط دیگر به میدان آمدند. حال در نظر بگیرید شما آقای ثابت‌قدم را بردارید و یک مدیر دیگر بیاورید، چند ماه طول می‌کشد که من فعال محیط زیستی دوباره بتوانم در خصوص رودخانه‌های زرجوب و گوهررود و تالاب عینک طرح و راهکار ارائه بدهم و این فرد جدید هم شنونده باشد. حساب کنید این تازه یک مثال کوچک مرتبط با یک حوزه است و بدون شک طرح‌ها و برنامه‌های بیشماری همین‌گونه نیمه‌کاره خواهد ماند و تعداد زیادی از آنها همانطور که تجربه گذشته نشان می‌دهد به فراموشی سپرده خواهد شد. تا به امروز ۱۱ پارک در شهر رشت افتتاح شد و فکر می‌کنم تا آخر سال چندین پارک دیگر افتتاح شود. در هر کدام از این پارک‌ها، درخت و نهالی کاشته شده است و همچنین سرانه فضای سبز ما را افزایش داده است. ضمن اینکه رشت و این اماکن تازه تأسیس به مکانی برای اقدامات فرهنگی نظیر برگزاری جشنواره و رویدادهای فرهنگی و هنری دیگر بدل شده است که می‌تواند بسیار مورد توجه قرار بگیرد.

همایش نجات تالاب عینک - خرداد ۹۵ - پیمان بازدیدی

عملکرد و اقدامات شهرداری برای بالا بردن مشارکت اجتماعی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟
امروزه شهرداری رشت در اکثر برنامه‌های فرهنگی ورود پیدا کرده است. تمام گروه‌های محیط زیستی و غیر محیط زیستی دارند در بحث فرهنگ‌سازی با شهرداری رشت همکاری می‌کنند و تمام هزینه‌ها را خود شهرداری متقبل می‌شود و ما فقط مجری و اجراکننده برنامه‌ها هستیم. ما در سال‌های گذشته کسی را نداشتیم که از برنامه‌های محیط زیستی یا برنامه‌های فرهنگی که دیگر عزیزان در دست دارند حمایت کند.

همین امروز بنده یک گروه قرآنی که قرار است به مناسبت ولادت امام رضا برنامه اجرا کنند به یکی از شهرداران مناطق معرفی کردم. این گروه در کمترین زمان ممکن با بنده تماس گرفتند و تشکر کردند که امکان اجرای این برنامه را فراهم کردید؛ یعنی در کار شهرداری در بحث امور فرهنگی «نه» وجود ندارد.

مثلاً در بحث آموزش مباحث محیط زیستی، واحدی در اداره محیط زیست وجود دارد به نام واحد آموزش؛ ولی چون اداره محیط زیست از لحاظ بودجه بسیار کم‌توان است این واحد آموزش نمی‌تواند هزینه‌های یکان.جی.او را در یک همایش یا گردهمایی تقبل کند. ولی به محض اینکه ما با شهرداری مناطق تماس می‌گیریم و توضیح می‌دهیم که فلان جشنواره یا فلان برنامه زیست‌محیطی در بحث فرهنگ‌سازی را در دست اجرا داریم با روی باز استقبال می‌کنند و سریعاً در بحث تهیه بروشور، استند و موارد دیگری را که مورد نیاز ما است برطرف می‌کنند. این اتفاقات تنها برای گروه‌های محیط زیستی نیفتاده بلکه برای تک‌تک گروه‌هایی که در سطح این شهر مشغول فعالیت هستند اعم از گروه‌های قرآنی، فرهنگی و غیره مشمول حمایت شهرداری هستند.

بنابراین من به عنوان یک شهروند نمی‌توانم سکوت اختیار کنم که شهردار به عنوان یک شخصی که دیدگاه مشارکتی دارد استیضاح شود. عملکرد ایشان تا به امروز باعث شده سطح مشارکت مردمی در این شهر افزایش پیدا کند. همین حرکت تالاب عینک یک حرکت بسیار بزرگ و فرخنده در تاریخ شهر رشت و در تاریخ کشور بود که بحث مشارکت‌های مدنی در بالاترین سطح را به همراه داشت که یک طرف گروه‌های مردم‌نهاد قرار داشتند و طرف دیگر شهرداری رشت بود. اینگونه بود که ما موفق شدیم تمام دستگاه‌های اجرایی شهر را با دستور شخص استاندار وارد میدان کنیم. از اعضای شورا خواهش می‌کنم به جای اینکه بحث کنید و به جای اینکه منافع خود را در نظر بگیرید به منافع شهر فکر کنید. شما وامدار مردم هستید، ما شهروندان به تک‌تک شما رأی دادیم و خواهشاً از رأی ما سواستفاده نکنید و نگذارید که اعتماد ما نسبت به شما سلب شود. در این مواقع آدم با خودش می‌گوید کاش شورای شهری وجود نداشت. در همین بحث تالاب عینک به ما اتهام زدند که گروه‌های مردمی می‌خواهند سنبلاسیون و سنبلی کار کنند. آقای خطیبانی در نطق خودشان در شورا تمام زحمات گروه‌های مردمی را تحقیر و تمسخر کردند اما آیا به عنوان یک شهروند حداقل یک بار شد در برنامه‌های گروه‌های مردم‌نهاد شرکت کنند؟ این اعضای شورایی که شمشیر تیغ انتقاد به‌دست گرفته‌اند یک بار با گروه‌های مردم‌نهاد همراه شدند یا در خصوص تالاب عینک که این همه اعتراض کردند یک‌بار تلاش شهروندان شهر را از نزدیک مشاهده کردند و آمدند ببینند چه خبر است؟ اما بعضی از فرهیختگان و نمایندگان این شهر را تخریب می‌کنند و زیرسوال می‌برند که چرا شما فعالیت اجتماعی می‌کنید؟ آیا فعالیت اجتماعی ننگ است که فعالیت‌های اجتماعی را زیر سؤال می‌برید؟ آیا حتماً ما باید فعال سیاسی باشیم تا رفیق شما باشیم؟ ما فعال سیاسی نیستیم بلکه فعال اجتماعی هستیم. کشوری می‌تواند به مدنیت و پیشرفت دست پیدا کند که فعالیت اجتماعی خوبی داشته باشد. هرکشوری که فعالیت اجتماعی پویا و بالایی داشته باشد از ثبات بیشتری برخوردار است.

برخی از اعضای شورا معتقدند که سرای محلات به مکانی برای تبلیغات انتخاباتی تبدیل شده است. ارزیابی شما از سرای محلات چیست؟
من فکر نمی‌کنم آنهایی که این حرف را می‌زنند حتی یک بار هم پایشان را در سرای محلات گذاشته باشند و ببینند فعالیت‌های اجتماعی‌ای که دارد در این مکان‌ها اجرا می‌شود در چه سطحی است. آیا این افراد تاکنون نسبت به سرای محلات ارزیابی داشته‌اند و به سراغ محلات و ساکنینش رفته‌اند و نظر آنها را جویا شده‌اند؟ آیا سندی برای حرف‌شان دارند؟ آنچه مشخص است برنامه‌ها و اقدامات بسیار زیاد و متنوعی است که به شکل مرتب دارد در سرای محلات انجام می‌شود و اتفاقاً با استقبال شهروندان هم روبرو شده است.

من به عنوان یک فعال اجتماعی می‌توانم سراغ محلات بروم و یک ارزیابی کامل و دقیق از تاثیرگذاری سرای محلات تهیه کنم. من خودم از نزدیک شاهد فعالیت سرای محلات هستم و می‌بینم که چه اتفاقاتی دارد می‌افتد. خود ما در کلیه سرای محلات کلاس‌ها و دوره‌های آموزشی زیست‌محیطی برگزار کردیم و هنوز هم این کلاس‌ها ادامه دارد.

سرای محلات اتفاق فرخنده‌ای بوده است که به‌واسطه آن در سطح شهر رشت کلاس‌های آموزشی در حوزه‌های مختلف مثل محیط زیست، کتاب‌خوانی، هنری، قرآنی، بهداشت و سلامت و غیره به صورت رایگان برگزار شود. به نظر من سرای محلات تاثیرات زیادی داشته است که می‌توان به افزایش تمایل مردم نسبت به مشارکت‌های اجتماعی، تقویت اقتصاد خانواده، پایداری خانواده به‌واسطه آموزش مهارت‌های زندگی تقویت شود، سلامت روانی، بهداشت و تغذیه سالم مورد توجه بیشتری قرار گیرد و بسیاری موارد دیگر که باید به عنوان یک اتفاق ارزنده در کارنامه مدیریت شهری از آن یاد کرد. باید پشت هر حرفی دانش باشد اما متاسفانه حرف‌هایی زده می‌شود که دانشی پشتش نیست.

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz