مخالفان توسعه چه کسانی می‌توانند باشند؟
عمارت اخوان در مسیر توسعه رشت

خانه حاج میرزا خلیل آقا رفیع - عمارت زین‌العابدین اخوان

رشت رویایی- «روزنامه نسیم شمال» در شماره ۱۲ خود در سال ۱۲۸۶ هـ.ش نوشت: «نخستین اداره‌ی بلدیه رشت، پس از انتخاباتی که در روز دهم بهمن ماه ۱۲۸۶ برای تشکیل انجمن بلدیه برگزار شد، تأسیس گردید». حاج میرزا خلیل که از مشروطه‌خواهان گیلان بود نخستین کسی بود که از طرف انجمن شهر رشت به ریاست بلدیه‌ی این شهر برگزیده شده و مأمور تأسیس بلدیه (شهرداری) در رشت گردید. انجمن شهر با ریاست حاج میرزایوسف‌خان در کنار میرزا خلیل قرار داشت و به او مشورت می‌داد. انتخابات انجمن شهر رشت که همزمان با تهران بود و آغاز به کار بلدیه صورت، تاثیراتی بسیار فراوان در توسعه‌ی شهری رشت داشت.

میرزا خلیل رفیع اولین شهردار رشت و تنها شخصی بود که ۱۴ سال در سمت شهرداری رشت فعالیت داشت. او هم‌زمان با انقلاب ۱۲۸۶ رشت که منجر به قتل حکمران گیلان آقابالا خان سردار افخم و تصرف رشت توسط مشروطه خواهان شد، به عنوان نخستین رئیس بلدیه رشت تعیین شد. اما این مسئله باعث نشد از تمایلات آزادیخواهی دست بکشد و در وقایع سال ۱۲۹۰ که منجر به تصرف گیلان توسط قوای روس گردید، به دستور قنسول روس نکراسف بازداشت شد و به همراه عده‌ای دیگر از آزادیخواهان به بادکوبه فرستاده شد. عده اندکی بعد میرزا خلیل آزاد شد و به گیلان بازگشت. اما نکراسف مجدداً او را دستگیر کرد و پس از محاکمه‌ای نمایشی یک بکبار دیگر او را تبعید کرد اینبار اما به مدت پنج سال. میرزا خلیل پس از سپری کردن مدت تبعید و بازگشت به گیلان، مقارن با نهضت جنگل مجدداً به سمت شهردار رشت انتخاب گردید.

او از سال ۱۲۸۶ تا ۱۳۰۰ به مدت چهارده سال شهردار رشت بود و در این میان برای پیشرفت و توسعه رشت ناچار شد در مقابل بسیاری از جریان‌های استبدادی و استعماری آن زمان بایستد. پس از او سرگرد محمود غفاری جایگزین شد اما عمر مدیریت او از یک سال تجاوز نکرد و رسم مدیریت کوتاه‌مدت مدیران شهری رشت را بنا نهاد. بعد از او میانگین زمان مدیریت از یک و نیم سال تجاوز نکرد. بعد از انقلاب اما وضع بهتر شد و هادی الماسی به مدت ۶ سال از سال‌های ۶۸ تا ۷۴ بر مسند شهرداری تکیه زد و پس از او نیز رحمت حمیدی از سال‌های ۷۴ تا ۸۰ به مدت ۶ سال شهردار رشت بود. پس از انقلاب این دو از حیث مدت زمان مدیریت رکورددار هستند. اما پس از روی کار آمدن شورا به جز یک مورد استثنا هچ یک شهرداران به مرز دو سال نرسیدند.

بدون شک بی‌ثباتی مدیریتی یکی از علل عمده در توسعه‌نیافتگی رشت و مشکلاتی نظیر رکود اقتصادی و میزان اشتغال پایین است. عجیب نیست که یک شهر بدون ثبات مدیریتی دچار روزمرگی و روند فرسایشی شود. بیخود نیست که حداقل استاندارد عمر شهرداران را در دنیا ۴ سال اعلام کرده‌اند. یک شخص برای آنکه بتواند طرح و برنامه خود را عملی کند نیاز به فرصت دارد و بدون شک یک سال صرف مطالعه و بررسی و آشنایی با شرایط و اوضاع شهر می‌شود. رشت نیز در دو دهه گذشته ۲۰ نفر مدیر را به عنوان شهردار صرفاً با رشت آشنا کرد و بعد از آشنایی عذرش را خواست.

این بار اما قرار بود وضع فرق کند. شهرداری انتخاب شد که پیش از این یک تجربه یک ساله در شهر داشت و با آشنایی قبلی یک بار دیگر آمده بود تا با طرح‌ها و برنامه‌هایی همچون طرح بازآفرینی شهری و هویت دادن و تشخص بخشیدن به شهر، رشت را در مسیر توسعه بیاندازد.

حالا او درخشان‌ترین شهرداری تاریخ رشت را از حیث بودجه با رقمی بالغ بر ۸۰۰ میلیارد عهده‌دار است. اما اکنون برخی از اعضای شورا به دلیل اتهامات مالی خواهان عزل او هستند، اتهاماتی نظیر شارژ تلفن، پول بیمه درمانی همسر، شارژ ماهیانه ساختمان و از این دست سوتفاهمات.

حالا اعضای شورای شهر خانه‌ی میرزا خلیلی را در اشغال دارند که بخش مهمی از مسیر توسعه رشت از دروازه او می‌گذشت؛ شورایی که هم‌اکنون آئینه‌ای در برابر آینه تاریخ گرفته است و مشکلات و موانع رشت را تکثیر می‌کند. امروز شهردار جوان رشت و قطار توسعه‌ای که از چندی قبل در سطح رشت به راه افتاده سد محکمی را مقابل خود می‌بیند که خواسته‌ها و سلایقشان ضد توسعه است. عقایدی که برای اثبات خود و اثبات اشتباه همگان با منافع عمومی زاویه گرفته‌اند. حال باید منتظر شد و دید عمارت اخوان که رشت شهریت خود را مدیون آن است از مسیر توسعه شهر عقب‌نشینی می‌کند یا در مسیرش باقی خواهد ماند؟

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz