فرامرز طالبی

گفت و گو با فرامرز طالبی درباره جنبه‌های فرهنگی پیاده‌راه‌سازی در میدان شهرداری رشت
شهرداری کار بسیار بزرگی انجام داده است

رشت رویایی، مهدی بازرگانی- کارشناس موزه و میراث فرهنگی است و علاوه بر این آثار پژوهشی زیادی در زمینه تئاتر و تعزیه گیلان دارد. فرامرز طالبی، تحصیلکرده تاریخ از دانشگاه تهران است، اما از همان دوره دانشگاه به طور جدی به نمایشنامه نویسی و کارگردانی تئاتر پرداخته است. او اکنون سردبیر مجله “موزه‌ها” و همچنین سرپرست “شورای پژوهشی دانشنامه فرهنگ و تمدن گیلان” است. با طالبی در زمینه دغدغه های فرهنگی اش  گفت و گو کردیم. گفت و گو به طرح پیاده‌راه‌سازی در میدان شهرداری کشیده شد. او دیدگاه های جالبی در این زمینه دارد. علاوه بر نگاه مثبتی که به این پروژه دارد، او معتقد است رشت بعد از سال‌ها دارد تکانی می‌خورد. این گفت و گو را در ادامه بخوانید:

جناب طالبی، شما به عنوان کسی که سالها به  کارهای فرهنگی و پژهشی مشغولید چه نگاهی به این پروژه دارید؟ آیا مجموعه میدان شهرداری از دید شما، اساسا یک مجموعه میراثی محسوب می شود یا خیر؟
معمولا شهرها در بافت تاریخی خود تعرف می شوند. در کنار آن است که بافت های مدرن بوجود می آید و در واقع به لحاظ هویتی از آن تغذیه می کند. این دو بافت هم بده بستان دارند. میدان شهرداری یک بافت تاریخی است و من آن را یک مجموعه میراث فرهنگی می بینم. شما مدرنیسمِ معماری را در میدان شهرداری می بینید. میدان شهرداری از یک طرف عنصر فرهنگی بسیار مهمی دارد. اولین تماشاخانه ایران، شاید تماشاخانه گیلان بود که در این منطقه تاسیس شد. در سینما هم به همین شکل است. مضاف بر این خیابانی که از میدان شهرداری به سمت سبزه میدان می رود، شاهد بزرگترین اتفاقات تاریخی بوده است. سبزه میدان هم به همین شکل است. دفاتر بیشتر مطبوعات ما در دوره گذشته، سبزه میدان بوده است. بعد از انقلاب مشروطیت، این مکان کاملا در دیدرس همه بوده و اتفاقات بزرگی در آن رخ داده است. کتابخانه ملی در جوار عمارت شهرداری شکل می گیرد و خودش به تنهایی شایسته توجه است. بنابراین اگر از منظر میراث فرهنگی نگاه کنیم این مجموعه، خیلی بزرگ و ارزشمند است و باید به عنوان مجموعه میراثی به آن نگاه شود. به این معنا که اصالت معماری و همچنین اصالت مجموعه حفظ شود و دیگر اینکه به گونه ای این مجموعه بازسازی شود که یک مرکز بزرگ گردشگری تبدیل شود.

تعریف شما جنبه‌های فرهنگی و میراثی را برجسته می کند. اما طرحی که قرار است اجرا شود بیشتر قصد دارد آن را به یک مجموعه گردشگری تبدیل کند. سوال اینجاست که بعد از گردشگری شدن، آیا وجه فرهنگی مجموعه میدان شهرداری حفظ خواهد شد یا اینکه ما با یک بازار و مرکز فروش بزرگ روبرو خواهیم شد؟
یک چیز را از یاد نبریم. ما وقتی از میراث فرهنگی صحبت می کنیم در نهایت باز باید آن مجموعه میراثی را برای بازدید و گردشگری آماده کنیم. بالطبع گردشگر هم نیاز به آسایش دارد، این آرامش برای او باید مهیا شود. برای گردشگر باید مبلمان شهری تعریف کنیم، برای گردشگر باید سوغات تعریف کنیم، برای او باید خوراک و امکانات آسایشی دیگر تعریف کنیم. البته مجموعه ای از نگرانی ها هست که اگر درست برایش برنامه ریزی کنیم رفع خواهد شد. شما اگر به میدان امام اصفهان رفته باشید، تمام مغازه های آنجا با صنایع دستی مشغول هستند.

به نظرم مغازه های پایین میدان شهرداری باید تبدیل به صنایع دستی شود. تمام صنایع دستی و هنرهایی که در اینجا وجود دارد را از این طریق می توان زنده کرد. در این پروژه هر آنچه که مفهوم فرهنگی و میراثی داشته باشد می تواند حضور داشته باشد. و وقتی برنامه ریزی شود خود بخود ما میراث فرهنگی خود را در آنجا متجلی می بینیم و تمام نگرانی هایی که حول این موضوع امکان دارد شکل بگیرد مرتفع خواهد شد. دیگر ما با تبدیل میدان شهرداری به عنوان یک بنای تاریخی به یک بازار بزرگ روبرو نخواهیم بود، بلکه اینجا مرکزی برای فرهنگ و هنر و حفظ آن خواهد شد.

شما به عنوان کسی که سال‌ها در زمینه فرهنگ و هنر گیلان تحقیق کردید درباره این پروژه چه پیشنهادی دارید؟ چطور به نظرتان بعد فرهنگی این میدان برجسته تر خواهد شد؟
من دقیقا در جریان برنامه‌ای که آقیان دارند نیستم. ولی خود میراث فرهنگی حوزه بسیار وسیعی است. یکی میراث فرهنگی مادی است و بخش دیگر میراث فرهنگی معنوی است که در واقع این همان فرهنگ مردم است. مثلا پوشاک گیلان بخشی از میراث ماست، ولی ما برای دیدن و خرید پوشاک خود کجا  باید برویم؟  این اتفاق می تواند در میدان شهرداری رخ دهد. ما در برابر گردشگر باید حرف هایی داشته باشیم، اگر معتقدیم فرهنگ خودمان را داریم. خوراک گیلان جلوه ای دیگر از این فرهنگ است. ما باید این خوراک را ارائه کنیم. ما متاسفانه جایی با چنین کاربری ای نداریم. مسئله من این است که آن غذا یا پوشاک یا چیزهای دیگر گیلانی باشد. میدان شهرداری به عنوان یک مجموعه فرهنگی می تواند از تمام این اتفاقات استقبال کند. در تمام فصول می شود برنامه های مختلف برای آن تعریف کرد. می شود آنجا را کاملا زنده نگه داشت.

نمی دانم آیا برای اجرای نمایش هم فضایی در نظر گرفته شده است یا خیر. اما اگر بشود در فصل های که باران نمی بارد در انجا نمایش برگزار کرد، خیلی فوق العاده است. بیاییم در آنجا نمایش های سنتی خود را اجرا کنیم. مثلا عروس گولی یا در شب عید پیربابو اجرا کنیم. اینها می تواند در مناسبت های مختلف برگزار شود و روح تازه ای به شهر بدمد. به نظرم شهرداری کار بسیار بزرگی دارد می کند و این را نباید از یاد برد. ما انتقاد هم می کنیم، ولی این به جای خودش باشد کار انجام شده را نمی شود نادیده گرفت. شهرداری دارد این فضای ماشینی را تبدیل به فضای فرهنگی می کند. این عادت که ما با ماشین به هر جایی نرویم خیلی خوب است. این فرصت را شهردار و برنامه ریزانش بوجود آوردند.

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz