زنان ترکیه‌ای، شوهر می‌خواهند سریع!

رشت رویایی- پینار ترومبلی، دانشجوی دکترای علوم سیاسی دانشگاه کالیفرنیا و عضو هیات علمی دانشگاه پلی‌تکنیک کالیفرنیا است. یکی از بارزترین فعالیت‌های وی فعالیت در حوزه حقوق زنان و انتشار مقالات و گزارش‌های متعدد در روزنامه‌های زمان امروز و حریت ترکیه است. متن زیر یکی از مقالات این استاد دانشگاه است که در آل مانیتور به چاپ رسیده و مخاطبان فراوانی را نیز جذب کرده است. نخستین وظیفه هر دختر شایسته ترکیه‌ای چیست؟ «تلاش سخت برای داشتن خواستگار و ازدواج کردن». این ایده مرکزی کتاب طنز و پرفروش «شما تنها در حد شوهرتان خوب هستید» است که از ابتدای سال ۲۰۱۴ مورد بحث جامعه زنان ترکیه بوده است.

این کتاب با قواعدی غیرمنطقی به زنان مجرد برای چگونگی رفتار با مردان و خواستگارانشان آموزش می‌دهد. «اولین و مهم‌ترین قاعده این است که شما نباید تصویر یک فرد در دسترس و دست‌یافتنی از خودتان ارائه دهید.»

زنان ترکیه‌ای، شوهر می‌خواهند سریع!

دستورالعمل‌های کتاب پیشنهاد می‌کنند که «اگر می‌خواهید توسط شوهر محتمل آینده شکار شوید، از دستش فرار کنید.» همچنین: «هرگز به پیامک‌ها و تلفن‌های او بلافاصله جواب ندهید، دست کم ۳۰ دقیقه صبر کنید و او را در حالت تعلیق و انتظار نگه دارید.» اذیت کردن خواستگار هم به شدت توصیه می‌شود: «زیبایی خودتان را نمایش دهید اما هرگز اجازه ندهید او شما را لمس کند.» سپس نوبت کج خلقی و اوقات تلخی برنامه ریزی شده می‌رسد: «مطمئن شوید که تلاش او برای خوشنود ساختن شما چندان آسان نباشد.»

اما در واقع، این کتاب سطحی مشاوره برای زنان مجرد ممکن است با حکم اخیر فرهنگستان زبان ترکیه خیلی هم جدی و معتبر تلقی شود. در به روز رسانه فرهنگ لغات ترکی، فرهنگستان لغت ترکی musait (در دسترس) را طوری تعریف کرده که دیگر کسی حاضر نیست به عنوان یک زن musait (در دسترس) باشد؟

به نظر می‌رسد این کتاب به زنان مجرد توصیه می‌کند نباید در دسترس به نظر برسند و در عوض باید طوری وانمود کنند که گویی به همسر محتمل آینده خود بی علاقه هستند.

کتاب به خاطر سبک نوشتن و بیش از حد ساده انگارانه بودنش مورد انتقاد قرار گرفت. با این حال از زمان انتشارش بر فضای رسانه‌های اجتماعی و ستون روزنامه‌ها سایه انداخته است. خواننده‌های کتاب به کرات نظر داده‌اند که «کتاب بازتاب دهنده تجربیات زندگی واقعی خود ماست.»

ممکن است بپرسید چه کسی این کتاب را می‌خرد؟ اما یک کتاب فروش در یکی از خیابان‌های شلوغ میدان تقسیم در استانبول می‌گوید: «همه زنان در همه رده‌های سنی این کتاب را می‌خرند اما تعداد قابل توجهی مشتری مرد هم این کتاب را می‌خرند. البته مردان اغلب به ما می گویند کتاب را برای خواهرشان می‌خرند!»

یک مشتری در همین کتاب فروشی می‌گوید: «شما می دانید که همه خانواده‌ها یک دختر ترشیده دارند!»

در زبان ترکی به طور کلی چند عبارت و مثل عامیانه وجود دارد که زنان را از مجرد ماندن دلسرد و هراسان می‌کند. مواردی همچون «زنی که بیش از حد سختگیر و رد انتخاب وسواسی است، عاقبت با یک مرد طاس ازدواج خواهد کرد.» یا «مردان ازدواج نکرده، مجرد خوانده می‌شوند اما زنان ازدواج نکرده را دختر ترشیده می‌خوانند» و «جهیزیه یک دختر باید از زمانی که در گهواره است، در خانه آماده باشد.»

اگرچه مطالعات نشان می‌دهد در یک دهه گذشته آمار ازدواج‌های برنامه ریزی شده به طرز قابل توجهی کاهش داشته و سن زنانی که نخستین بچه خود را به دنیا می‌آورند بالا رفته است اما هنوز در ترکیه ازدواج یک رویداد مهم است.

دنیز، زن بازیگری که در اوائل دهه چهارم زندگی خود است، می‌گوید: «در ترکیه وقتی از خواب بیدار می‌شوید و تلویزیون را روشن می‌کنید، همه کانال‌ها شما را با برنامه‌های ازدواج بمباران می‌کنند. صدها وب سایت اینترنتی دوست یابی و قرارهای عاشقانه در فضای وب فعال هستند.

وب سایت‌هایی برای افراد محافظه کار، مسلمانان پایبند، افراد شاغل و حتی کارمندان دولت وجود دارد اما نکته این است که در این وب سایت‌ها می‌توان مردان یقه سفیدی را یافت که در دهه ۴۰ یا ۵۰ زندگی‌شان هستند و دنبال زنان ۲۰ ساله هستند. اگر هم شما به عنوان یک زن موفق شوید مردی معقول و مناسب خود را پیدا کنید، احتمالاً خانواده‌اش به او خواهند گفت، درباره ازدواج با یک زن ۳۵ ساله حتی فکر هم نکند. او نمی‌تواند بچه دار شود.»

زنان ترکیه‌ای، شوهر می‌خواهند سریع!

دنیز اضافه می‌کند: «من رویای آمدن شاهزاده سوار بر اسب سفید را مدت‌ها پیش کنار گذاشتم.»

یکی از این وب سایت‌های دوست یابی My Macchiato نام دارد که فارغ التحصیلان دانشگاه با حداقل ۲۵ سال سن و درآمد بالاتر از متوسط را هدف گرفته است. هزینه ثبت نام و عضویت در وب سایت به سن شما بستگی دارد. اگر سن شما بیشتر باشد، باید برای ثبت نام پول بیشتری بدهید. برای مثال کسانی که سنی بالای ۴۰ سال دارند باید حدوداً ۱۵۰۰ دلار حق عضویت بدهند. وب سایت به شما وعده یک رابطه مناسب و معقول با یک شریک تحصیل کرده را می‌دهد.

یک زن مطلقه ۴۲ ساله، مدیرعامل یک شرکت برجسته که در این وب سایت ثبت نام و حق عضویت پرداخت کرده است، می‌گوید: «این یک وب سایت مناسب است و آنها مجدانه کار می‌کنند. با این حال، من گمان می‌کنم کاربران زن عضو سایت بیشتر از مردان باشند. بسیاری از زنان در سن و موقعیت مالی من به سرویس آنها نگاه می‌کنند و می گویند بالاخره من جای مناسب را پیدا کردم اما هنوز مردانی که ممکن است مد نظر من باشند، از این سرویس استفاده نمی‌کنند. در این وب سایت تعداد بسیار زیادی از ما و تعداد بسیار کمی از مردان وجود دارد. صادقانه بگویم که من به عنوان یک زن مجرد خوشحال هستم اما باید این وب سایت‌ها را به خاطر دلجویی کردن از خانواده‌ام امتحان کنم.»

در واقع، در ترکیه زنان مجرد بالای ۳۰ سال آشکارا به عنوان افراد شکست خورده مسخره می‌شوند. کتاب «شما تنها در حد شوهرتان خوب هستید» این واقعیت رایج در مورد زنان در جامعه ترکیه را برجسته کرده است.

«نور کیزل تاس»، روزنامه نگار ۳۵ ساله مجرد هم در این باره می‌گوید: «اگر به عنوان یک زن شوهر داشته باشید، همچون یک انسان در جامعه در نظر گرفته می‌شوید؛ اما اگر مجرد باشید، جامعه به شما ترحم می‌کند. خواهر بزرگتر من وقتی تقریباً ۳۰ ساله بود ازدواج کرد، آ « زمان من ۱۵ ساله بودم. او با یک دانشجوی ۲۰ ساله کالج ازدواج کرد، تنها برای اینکه ازدواج کرده باشد. اکنون حدود ۲۰ سال از ازدواج او می‌گذرد. شوهر اسلام گرای او از ۱۰ سال پیش یک همسر دیگر هم دارد. ما همه این را می دانیم اما چه کار می‌توانیم بکنیم؟ آنها چند بچه دارند.»

با توجه به نرخ بالای خشونت جنسی و فیزیکی در رابطه زناشویی در ترکیه، هر کسی می‌تواند درک کند چرا زنی همچون کیزل تاس تصمیم گرفته است مجرد باقی بماند. در همین رابطه حزب عدالت و توسعه مشوق‌های مالی برای ازدواج زودهنگام ارائه کرده است که در واقع حرکتی هوشمندانه برای هدف قرار دادن رأی دهندگان است.

«اسرا اوز»، زن مجردی که اواخر دهه سوم زندگی خود را تجربه می‌کند و دارای مدرک دکترای مهندسی است – مدرک و حوزه‌ای که بیشتر تحت سلطه مردان است – معتقد است «ازدواج جزء لاینفک و ذاتی دختران ترکیه‌ای است. من عشق را در دانشگاه از دست دادم، زیرا دنبال شغل دانشگاهی بودم و حواسم کاملاً پرت آن شده بود. فامیل من معتقد هستند که وجود یک مرد در خانه ضروری است و به معرفی نامزدهایی به من پرداختند.

اجازه بدهید صادق باشیم، همچنان که زنان مسن‌تر می‌شوند، تحصیلات بیشتری داشته و از نظر مالی هم مستقل باشند، شانس یافتن یک شوهر سازگار برایشان کمتر می‌شود. ممکن است با مردی بالای ۴۰ سال ازدواج کنم اما او احتمالاً مرد مطلقه بچه داری خواهد بود. مطمئن نیستم برای چنین وضعیتی آماده باشم…» این سخنان بازتاب نگرانی مشترک بسیاری از زنان مجرد ترکیه است.

زنان ترکیه‌ای، شوهر می‌خواهند سریع!

گزارش «زنان در آمار» سال ۲۰۱۲ موسسه آماری ترکیه نشان می‌دهد که متوسط سن ازدواج مردان و زنان از زمان به قدرت رسیدن حزب عدالت و توسعه در سال ۲۰۰۲ بالا رفته است. با این حال همین مطالعه گزارش می‌دهد که حدود ۶۶ درصد از همه زنان ترکیه پیش از سن ۲۵ سالگی ازدواج می‌کنند، در حالی که تنها ۳۴ درصد از مردان زیر ۲۵ سال ازدواج می‌کنند. جالب توجه این که، درصد زنانی که سنشان بین ۳۰ تا ۶۴ سال است و تنها زندگی می‌کنند دو برابر مردان در همین رده سنی است. چند صاحب نظر درباره این که این یافته چگونه در یک جامعه مردسالار قابل توضیح است، مورد پرسش قرار گرفته‌اند.

آنها معتقدند گذران زندگی به عنوان یک زن مجرد شاغل در ترکیه، چه یک زن مطلقه و چه یک زن ازدواج نکرده، هم ممکن و هم کاملاً دلپذیر است. اگر شما حمایت و درآمد کافی داشته باشی. داده‌های بانک اطلاعات آماری سازمان بین المللی کار در مورد مدیران زن در سال ۲۰۱۲ نیز نشان می‌دهد که ترکیه در این شاخص رتبه ۹۵ از ۱۲۶ را دارد (ایران در رتبه ۹۱ است). به این ترتیب این سؤال پیش می‌آید زنانی که قادر هستند به تنهایی زندگی کنند چه کسانی هستند؟

یک جامعه شناس برجسته ترک که به دلیل ترس از دست دادن شغلش ترجیح داد ناشناس بماند، می‌گوید: «تعداد خانوار زنان مجرد گمراه کننده هستند زیرا بیشتر این زنان همسران دوم یا سوم مردان مؤمن هستند. اگر برای بررسی خانوارهایی تک والد به آمار نگاه کنید، می‌توانید یک همبستگی مثبت مستقیم بین دو موضوع ببینید. بیشتر آنها زنان مجردی هستند که معشوقه و یار کسی نیستند. آنها دارای مدارک تحصیلی بالا بوده و علاوه بر این، از حمایت مالی و عاطفی خانواده خود هم برخوردار هستند و قادر به تأمین هزینه زندگی در مجتمع‌های ساختمانی فانتزی و دارای گیت هستند. روی هم رفته، ما می‌توانیم نتیجه‌گیری کنیم که با توجه به نرخ بالای طلاق و قتل زنان در ترکیه، علی رغم همه فشارهای اجتماعی، چه مذهبی و چه سکولار، به نظر می‌رسد زنان تحصیل‌کرده شاغل مجرد یک سبک زندگی شادتر و بی‌دغدغه تر از دوستان زن متأهل «خوشبخت» خود دارند.»

ماهنامه زنان و زندگی

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz