روایتی از شور شیدایی آهنگساز و ترانه‌سرای گیلانی رونمایی شد

رشت رویایی- «ورنیشین» کتاب زندگی و آثار حسن خوشدل نوازنده، آهنگساز، ترانه‌سرا و خواننده گیلانی نوشته امین حق‌ره پژوهشگر فرهنگی این دیار در نیمه آبان ماه، با حضور جمعی از اصحاب فرهنگ و هنر انزلی در مجتمع ارشاد انزلی رونمایی شد.

رونمایی از کتاب «ورنیشین» - زندگی و آثار حسن خوشدل

به گزارش ایرنا، کتاب که توسط نشر ایلیا منتشر شده حاوی زندگینامه، مصاحبه با حسن خوشدل، ترانه‌ها، واژه‌نامه، نت‌ها و آلبوم عکس‌هایی از دوره‌های مختلف زندگی این هنرمند گیلانی است.

امین حق‌ره نویسنده کتاب در دیباچه اثر نوشته است: ترانه‌های گیلکی با تولیدات موسیقایی در گیلان زمین و هر جای دیگر از این سرزمین از گذشته تا به امروز از حیث موضوع و شان خلقتشان عمدتاً در چند دسته محدودند.

ترانه‌های مذهبی – آیینی، ترانه‌های کار، ترانه‌های معطوف به محیط و ملهم از طبیعت، ترانه‌های اجتماعی و سیاسی عمدتاً معترض و عاشقانه‌ها.

تاریخ ترانه در گیلان اما گواه است که گرایش ترانه سازان و ترانه سرایان گیلک در خلق آثار عمدتاً به سمت ترانه‌های کار، ترانه‌های معطوف به طبیعت و بیشتر عاشقانه‌هاست.

رونمایی از کتاب «ورنیشین» - زندگی و آثار حسن خوشدل

در این میان اما آن چه که بسیار مهجور است و در آهنگ‌ها و آوازهای مردمان گیلان کم شنیده می‌شود، دغدغه‌های عمومی قوم گیلک است و هم نمود تحولات اجتماعی – سیاسی در ساختمان آثار پدید آمده در حوزه موسیقی که البته واکاوی علل این رویکرد ریشه دار فرهنگی، اجتماعی مجالی دیگر می‌طلبد.

اما در این میان ترانه‌های حسن خوشدل هرگز بر مبنای این الگوی رایج پدید نیامده‌اند و همین مؤلفه هم او و آثار کم شمارش را از بسیاری دیگر متمایز کرده است.

ترانه در آثار خوشدل بسیار وامدار شعر است و هدف از خلق آن هم نه اثبات و اشاعه ملودی که بیشتر انتقال پیام خالق اثر به مخاطب است.

ترانه‌های خوشدل هرچند از بطن فرهنگ گیلان می‌جوشند اما کمتر مایه‌های موسیقی ایرانی دارند. نه آن که در ردیف و دستگاه نگنجند بلکه زبان روایی عمده ترانه‌هایی که ساخته، جهانی است.

همچنین رئیس اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی انزلی در این آیین گفت: به رغم همه وسایل ارتباط جمعی، کتاب همچنان صلابت خود را حفظ کرده و اگر بپذیریم که تنها صداست که می‌ماند کتاب صدای مؤلف است که برای همیشه ماندگار می‌شود.

فرهاد رحمان زاده گفت: همه آنها که با اندیشه و تفکر سر و کار دارند، خوب است که به فکر نشر عقاید و کتاب‌هایشان باشند.

او با گرامیداشت یاد و خاطره حسن خوشدل ترانه‌سرا و آهنگساز بزرگ و عزیز طویلی تاریخ‌نگار انزلی افزود: این دو انسان فرهیخته همواره با آثارشان باقی خواهند ماند.

رحمان زاده ضمن قدردانی از امین حق ره، مریم ساحلی، علیرضا غاروریانی، کیوان یوسفی و همه آنها که برای پاسداشت فرهنگ این زاد و بوم تلاش می‌کنند، ابراز امیدواری کرد که این فرهنگ‌سازی و فعالیت‌های ارزشمند فرهنگی توسط اصحاب فرهنگ و هنر و ادب ادامه یابد.

منوچهر ویسانلو از هنرمندان بزرگ عرصه موسیقی گیلان و کشور و از دوستان خوشدل نیز در این مراسم از عشق و شیفتگی زنده‌یاد به هنر و موسیقی و تلاش و مبارزه وی با سختی‌های روزگار و بیماری‌های صعب العلاج سخن گفت.

او عنوان کرد: هنرمند هیچ‌گاه نمی‌میرد و همیشه زنده است گرچه جسمش می‌رود اما روحش همراه آثارش مانا است.

رونمایی از کتاب «ورنیشین» - زندگی و آثار حسن خوشدل

نویسنده کتاب همچنین در این مراسم گفت: انزلی حدود ۷۰ سال پیش به لحاظ گستره، شهر کوچکی با جمعیت اندک بود اما به شکل عجیبی کسانی که در فرهنگ و هنر پیشرو و منشاء اثر و تحول بودند از انزلی برخاستند.

او به عنوان نمونه از جلیل ضیاء پور پایه‌گذار نقاشی نوین ایران، ابراهیم مرادی از پیشگامان سینما در ایران، علی دریابکی از پایه‌گذاران تئاتر، ناهید سالیانی از هنرمندان پیشگام در مجسمه‌سازی، رجبعلی امیری فلاح سنگاچینی از استادان موسیقی ایرانی، احمد عاشورپور از پایه‌گذاران موسیقی و ترانه مدرن ایران و حسن خوشدل آهنگساز و موسیقی‌دان مردمی یاد کرد.

حق ره در اهمیت کار حسن خوشدل گفت: ترانه‌سراهای گیلک رویکرد اجتماعی در آثارشان نداشتند اما خوشدل فضای متفاوتی را در ترانه گیلکی ایجاد کرد.

نگارنده کتاب ورنیشین افزود: ترانه خوشدل فریاد رسای زحمتکشان و معطوف به طبیعت، رنج کار ومصایب صیادان، جنگلبانان، کارگران و روستاییان بود.

او با اشاره به این که رویکرد سیاسی در دهه ۵۰ خصیصه جالب ترانه‌های خوشدل است، گفت: موسیقی خوشدل وقف جامعه‌اش و افراد نیازمند و اجراهایش میان مردم، لوتکاران ها و برای آنها بود.

او گفت: جنس ترانه‌های خوشدل برخی تصویری از سبک زندگی در محیط جغرافیایی بود مانند ترانه معروف (بوشو، بوشو) و ترانه (پشمک) و (توکه توکه پا) نیز نوستالژی کودکی‌های هنرمند است.

حق ره متذکر شد: خوشدل در ترانه‌های معترضش در دهه چهل، حتی مساله نفت را پیش می‌کشد.

به باور نگارنده کتاب ورنیشین از مهمترین خصیصه ترانه‌های خوشدل، نگاه به محیط زیست و رویکرد محیط زیستی است که در ترانه‌هایی مانند ورنیشین، کپور و آفتاب نمود می‌یابد.

رونمایی از کتاب «ورنیشین» - زندگی و آثار حسن خوشدل

او ترانه گوله گوله مار خوشدل را لطیف‌ترین ترانه برای مادر و زاد و بوم عنوان کرد.

نویسنده کتاب ورنیشین با ابراز قدردانی از انتشارات ایلیا برای چاپ این اثر ابراز امیدواری کرد مجموعه‌های با کیفیت از بزرگان گیلان و انزلی جمع اوری شود.

حق ره با یاداوری این که ملودی‌های ترانه‌های خوشدل به همت سینا رحیمی فطرتی تنظیم و نت نویسی شده از این هنرمند عرصه موسیقی قدردانی کرد.

خوانش زنده بخش‌هایی از ترانه‌های خوشدل حین برنامه توسط امین حق ره از نکات جالب و دلنشین این مراسم بود.

همچنین در این آیین که زمان کوتاهی پس از درگذشت عزیز طویلی مؤلف کتاب تاریخ جامع انزلی برگزار شد از این نویسنده به نیکی یاد شد و فیلم چراغ پشتان زنده‌یاد حامد خسروی فیلمساز بزرگ اهل انزلی در مورد زندگی عزیز طویلی به نمایش گذاشته شد.

نماهنگی از یکی از ترانه‌های حسن خوشدل با صدای امین حق ره نیز برای حاضران پخش شد.

رضا اسدان از هنرمندان عرصه موسیقی نیز سه ترانه از آثار خوشدل را که یکی از آنها توسط خود وی تنظیم شده بود برای حاضران خواند.

شایان ذکر است، حسن خوشدل سال ۱۳۱۴ در گیلان متولد شد و پس از سالها تلاش در عرصه ترانه و آهنگسازی و موسیقی در پی یک دوره مبارزه سخت با بیماری سرطان ۲۷ اردیبهشت ۱۳۹۵ در سن ۸۱ سالگی در انزلی در گذشت.

او در سال پایانی عمر با وجود ضعف شدید جسمانی، با شوق و انگیزه بسیار برای زاد و بوم اش آهنگ می‌ساخت و ترانه می‌نوشت.

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz