[su_frame align=”center”]maseerabi[/su_frame]

رشت رویایی- ساماندهی دو رودخانه زرجوب و گوهررود رشت که از جمله آلوده‌ترین رودخانه‌های گیلان محسوب می‌شوند از مطالبات مردم رشت در یک دهه گذشته بوده که بنا به دلایل مختلف هنوز اتفاق نیفتاده است. هزینه مالی سرسام‌آور که طبق مطالعات حدود سه هزار میلیارد تومان تخمین زده شده و نقش سازمان‌های مختلف در آلودگی این رودخانه‌ها که منجر به عدم تقسیم وظایف شده، از مهم‌ترین موانع پیش‌روی ساماندهی رودخانه‌ها بوده است.
با این حال در دوره‌ی مدیریت دکتر ثابت‌قدم بر شهرداری، پروژه بزرگی به نام مسیر آبی گردشگری تعریف و اجرای آن آغاز شد که شامل پروژه‌های کوچکتر متعددی می‌شود. این پروژه‌ها در کنار هم یک بسته جذاب گردشگری برای رشت فراهم می‌کند که در نهایت ضمن جلب گردشگر، رضایت شهروندان رشت را هم فراهم می‌کند. متاسفانه یکی دو ماهی است که این پروژه بزرگ به حال خود رها شده است.
برای آشنایی بیشتر با آثار مثبت این پروژه بد نیست ابعاد مختلف این پروژه را بکاویم.
رودخانه‌هایی زیبا که از وسط شهر می‌گذرد و قایق‌هایی که روی آب شناورند و مسافران را که گردشگران هستند جابه‌جا می‌کنند؛ این شاید یکی از رویاهای شیرین اکثر شهروندان رشتی باشد. در پروژه مسیر آبی گردشگری، این رویا رنگ واقعیت به خود می‌گیرد. برای احیای رودخانه‌های زرجوب و گوهررود سه مسیر گردشگری پیش‌بینی شده که ارتباط‌دهنده عناصر گردشگری منفصل از هم بوده و پیوند آن‌ها از طریق مسیر آبی، سهولت دسترسی گردشگران را در کنار فعالیت‌های تفریحی فراهم می‌کند. این سه مسیر عبارتند از:
۱– مسیر آبی شماره یک: بر روی رودخانه زرجوب، از پشت خواهر امام تا انتهای خیابان ۱۸۴ گلسار به طول ۵۳۰۰ متر
۲– مسیر آبی شماره ۲: بر روی رودخانه گوهررود، از پل جماران در بلوار شهید بهشتی به طول ۱۶۰۰ متر
۳– مسیر آبی شماره ۳: به طول ۲۵۰۰ متر
مجموع طول مسیرهای آبی ۹۴۰۰ متر خواهد بود یعنی به عبارت ۹/۴ کیلومتر.
همان‌طور که گفته شد پروژه مسیر آبی گردشگری شامل پکیجی از پروژه‌های مجزاست. از جمله این پروژه‌ها احداث پارک و فضای سبز در امتداد مسیر آبی و در حاشیه رودخانه‌هاست و تا به امروز در حاشیه مسیر آبی یک، ۲۰۹۲۵ مترمربع، در حاشیه مسیر آبی شماره دو، ۱۵۳۲۰ مترمربع و در حاشیه مسیر آبی شماره سه، ۱۸۳۷۵ مترمربع پارک احداث شده است.
امتداد مسیر خیابان ۲۰ متری گاز، امتداد مسیر رودبارتان به سمت میدان پاسداران، پارک بانوان، پارک جنب شهر قدس، حد غرب بلوار آیت‌الله رودباری، پارک جنب بیمارستان رازی، پارک میخک استقامت، پارک مفاخر، از جمله فضای سبزهای احداث شده در این مسیر است که مجموع مساحت آن به ۷۷ هزار و ۴۲۰ مترمربع می‌رسد.
همچنین ۱۷۹ هزار و ۶۵۳ مترمربع دیگر فضای سبز و باغ شهری در حاشیه رودخانه‌ها در دست احداث است این فضاها عبارتند از: امتداد مسیر خیابان ۲۰ متری گاز، حد غرب خیابان ۱۹۲ گلسار، خیابان ۱۸۴ گلسار به سمت جنوب کاخ ۱۶۶، از ابتدای بلوار گیلان به سمت جنوب تا میدان فرشتگان، خیابان جوان به سمت جنوب تا ابتدای سرخبنده، خواهر امام به سمت جنوب تا ابتدای پارک کشاورز، خیابان رسالت به سمت جنوب تا ابتدای پارک نارون، پارک نارون به سمت جنوب تا شهرک امام حسین، پارک بانوان به سمت جنوب تا بلوار شهید بهشتی، خیابان نامجو به سمت جنوب تا خیابان بهرام، سازمان پارک‌ها و فضای سبز، بلوار آی‌الله رودباری به سمت جنوب تا سه راه الکتریک، پل رازی به سمت شرق تا بلوار آیت‌الله رودباری، حد فاصل پارک میخک تا پل رازی، حد غرب بلوار آیت‌الله ضیابری، باغ صفا، کوره آجرپزی، باغ محمودنیا (اوتیسم)، مجموعه ورزشی رودبارتان و پارک محله‌ای خیابان رودبارتان.
قابل توجه است که کل پارک‌های احداث شده حاشیه رودخانه ۱۳۲ هزار و ۴۰ مترمربع است و کل فضاهای سبز و باغات شهری در دست احداث حاشیه رودخانه ۲۵۰ هزار و ۵۷۸ مترمربع مساحت دارد. اگر فضاهای سبز و باغات شهری در دست احداث سطح شهر را به این حجم اضافه کنیم، مجموع فضای سبز بیش از ۵۳۵ هزار مترمربع خواهد بود. سه مسیر آبی با بیش از نیم میلیون مترمربع فضای سبز در سطح شهر، رشت را به یکی از جذاب‌ترین شهرهای ایران برای گردشگری تبدیل خواهد کرد. علاوه بر این، نشاط اجتماعی حاصل از این تغییرات برای شهروندان محسوس خواهد بود.
پروژه‌های زیرمجموعه این پروژه بزرگ به مسیر آبی و پارک‌ها محدود نمی‌شود. موضوع احداث باغ‌های شهری که می‌تواند یکی از زمینه‌های کیفی توسعه شهری باشد، در این پروژه پیش‌بینی شده است. احداث باغ‌های شهری موضوعی، جاذبه‌های شهر را ارتقا خواهد داد. در حال حاضر باغ‌های زیادی در رشت در دتس احداث است که تعدادی از آنها عبارتند از: باغ سمیعی، باغ زربانی، باغ خداخواه، باغ الکتریک، باغ فیروزآبادی، باغ ابریشم‌کشی، باغ قدیری، باغ تک ماسوله (شبچره)، باغ خوش‌نژاد (بوتانیک)، باغ فسا، باغ کیوی ۱۱۰ (مجموعه اقامتی – پذیرایی)، باغ کیوی (مجموعه آئینی پردیس)، باغ میری، باغ تقدیر، باغ چهارراه میکاییل و باغ هنر و طبیعت.
در کنار این‌ها احداث مجموعه‌های پارک موزه شهر خلاق، باغ هنر و طبیعت، پارک ترافیک، پردیس آبی و شهربازی مسکن مهر نیز پیش‌بینی شده است.
پیاده منظرگردی شهر
در جهان امروز با معیارهای نوین توسعه، توسعه شهری بدون در نظر گرفتن انسان و نقش‌آفرینی انسان امکان‌پذیر نخواهد بود. به همین دلیل است که از دو سال گذشته در مدیریت شهری رشت، توسعه انسان محور مورد توجه قرار گرفته است. زمان احداث پیاده‌راه فرهنگی رشت، عده‌ای تصور می‌کردند پیاده‌راه صرفا کفپوش است، در حالی که پیاده‌راه مفهومی زنده به نام انسان را در خود دارد. کافی است غروب هر روز سری به پیاده‌راه بزنید تا انبوه شهروندانی را که از این امکان استفاده می‌کنند، مشاهده کنید؛ انسان‌هایی که نتیجه تعامل‌شان در پیاده‌راه، اختلاط اجتماعی است که طبقات مختلف اجتماعی را وارد گفت‌وگو با یکدیگر می‌کند.
بخش دیگری از پروژه بزرگ مسیر آبی گردشگری، پیاده منظرگردی است. مسیرهای پیاده منظرگردی شامل آرامسازی و پیاده به طول ۱۹/۳ کیلومتر است. در این مسیر، ۱۱ نقطه کلیدی پیش‌بینی شده است. یکی از آنها پیاده‌راه مرکزی رشت است که به منظور ارتقای کیفیت کالبدی مرکزی شهر رشت و با هدف اتصال نقاط گردشگری مرکز بافت تاریخی و ساختمان‌های باشکوه موجود در اطراف این پیاده‌راه، نظیر عمارت تاریخی شهرداری، ساختمان پست، ساختمان هتل ایران، ساختمان فرهنگ و هنر، اماکن قدیمی خصوصی و … و معنادار کردن ارتباط فضایی این بافت در استاد بالادست، مسیرهای پیاده راهی منتهی به میدان تاریخی پیش‌بینی و اجرا شده است. همچنین برگزاری جشنواره‌ها و رویدادها در فرآیند برندسازی شهر رشت با عنوان «رشت شهر جشنواره‌ها» در بافت مرکزی شهر رشت می‌تواند به توسعه گردشگری – فرهنگی – هنری بافت مرکزی به عنوان قطب گردشگری یاری برساند.
نقطه‌‌ی کلیدی دیگر در این مسیر محله خواهرامام – نخجیری – سوخته تکیه – مسگران است که می‌تواند به توسعه گردشگری مذهبی بینجامد. وجود مرقد مطهر فاطمه اخری خواهر امام رضا (ع) در قلب محله، جایگاه مذهبی شهر، رشت را در میان شهرهای دیگر استان منحصر به فرد کرده است. بنابراین برای توسعه بافت و ارتقای کیفی کالبد محله، پروژه آزادسازی جداره فرسوده و نامناسب از فعالیت‌های غیرمرتبط و تبدیل آن به فضای سبز و آرام‌سازی مسیر تردد سواره در دستور کار قرار دارد.
محله بازار، محله‌ی استادسرا و گذر حاج آقا بزرگ سه منطقه مهم دیگر در مسیر پیاده‌راه منظرگردی شهر است که به ترتیب زمینه‌ی گردشگری تجاری، گردشگری فرهنگی و گردشگری اجتماعی را دارند.
محور پیاده گردشگری پیرسرا – چمارسرا و محور پیاده گردشگری پل خشتی چمارسرا – پارک مفاخر و حوزه آبی سوم عینک نیز سه نقطه‌ی کلیدی دیگر به شمار می‌روند. محله‌ی پیرسرا از محلات و بازارهای سنتی شهر رشت، از دیرباز دارای سابقه عرضه صنایع دستی و محصولات محلی بوده و با توجه به تراکم بافت و گستردگی فعالیت‌های اقتصادی خرد و متنوع و وجود بناهای تاریخی و دارای ارزش، اما با موقعیت نامناسب از نظر تکنیک عبور عابران و خودروها، نیازمند ساماندهی صنوف و آرام‌سازی تردد سواره در این محله و احیای بناهای تاریخی موجود در آن است.
حوزه آبی سوم عینک، عرصه آبی منحصر به فرد، اما کم برخوردار از نظر کیفیت کالبدی که دارای پتانسیل مناسب برای ایجاد گذران اوقات فراغت در کنار کانو‌های علمی موجود نظیر رصدخانه شهر رشت و اکوسیستم غنی طبیعی استخر، جاذب گردشگران بومی، منطقه‌ای و کشوری و دارای نقاط عطف مناسب و مرکز تعاملات اجتماعی متعدد بوده که عرصه آبی موجود پیوند دهنده‌ی این نقاط عطف خواهد بود.
محله سلیمانداراب نیز به دلیل وجود آرامگاه میرزاکوچک که در جوار آن، تعداد زیادی از بزرگان رشت از عالمان و هنرمندان گرفته تا نویسندگان و شاعران دفن هستند می‌تواند بستر مناسبی برای گردشگری هویتی باشد.
آرامسازی تردد خودرو در محور اصلی ارتباطی محله با هدف ارتقای کیفیت شبکه دسترسی در مسیر خیابان ۱۷ شهریور، صندوق عدالت، امین اصغری و عطاآفرین نیز یادهمین نقطه کلیدی این مسیر است. پروژه پیاده منظرگردی شهری شامل ۸۳۲۰ متر آرامسازی و ۱۳ هزار و ۳۰۰ متر پیاده‌راه است.
تصور کنید اگر این پروژه طبق برنامه از پیش تعیین شده تا سال ۱۳۹۸ به پایان برسد و البته دستخوش اختلاف‌نظرها و کارشکنی‌ها نشود، رشتت به چه شهری تبدیل خواهد شد؟ به راستی چرا پروژه‌ای با این عظمت که آثار مثبت‌اش بر اقتصاد شهری غیرقابل انکار است، پس از رفتن دکتر ثابت‌قدم به حال خود رها شده است؟