[su_frame align=”center”]resized_IMG_20160917_121723jpg[/su_frame]

رشت رویایی- در جهان امروز سلامت به یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های تصمیم‌سازان تبدیل شده است. زندگی ماشینی، همراه با تحولات رخ داده در بخش ارتباطات، تحرک افراد را در زندگی شهری به حداقل رسانده که نتیجه آن بیماری‌هایی نظیر چاقی، فشار خون و انواع بیماری‌های قلبی شده است. این روند و احتمال وقوع بحران در سلامت جامعه، نهادهای تصمیم‌ساز جهانی را به این نتیجه رساند که تغییراتی اساسی در ماهیت توسعه‌ی شهری به‌وجود بیاورند و وظایف جدیدی برای نهادهای خدمت‌رسان شهری تدوین کنند. به همین دلیل است که نگاه نویی در شهرسازی و توسعه شهر شکل گرفته که در بخش کالبد، تجلی آن را در بازآفرینی شهری می‌توان دید. به عبارت دیگر در شیوه‌های نوین شهرسازی و اداره شهر، توسعه کمی مظاهر کالبدی نظیر بزرگراه‌ها و تقاطع‌های همسطح و غیرهمسطح در اولویت قرار ندارد، و پکیجی از برنامه‌های حداقلی کالبدی و برنامه‌های حداکثری غیرکالبدی با هدف ترویج ایده شهروند سالم و پویا در کانون توجه قرار گرفته است. توسعه پایدار بر این ایده‌ها استوار است.
سازمان جهانی بهداشت برای مقابله با خمودگی و بی‌تحرکی شهروندان توصیه کرده که در اشکال جدید شهرسازی، شهروندان در موقعیتی قرار بگیرند که ناچار به پیاده‌روی و تحرک شوند. این زیربنای تئوریک سویه سلامت محوری ساخت پیاده‌راه است. در واقع وقتی انسان به دلیل حل شدن در زندگی ماشینی و مجازی تقریبا همیشه خودرو را برای طی مسافت‌ها انتخاب می‌کند، ساخت پیاده‌راه در مرکز شهر، امکانی اجباری برای تحرک و پیاده‌روی است. زمانی که پیاده‌راه رشت در حال ساخت بود، عده‌ای این سوال را مطرح کردند که چرا در میدان شهرداری و مرکز شهر؟ آیا بهتر نیست پیاده‌راه، در یکی از خیابان‌های فرعی اجرا شود؟ پاسخ قطعا منفی بود. چون فلسفه سلامت محوری پیاده‌راه مبتنی بر اجبار است. یعنی فضایی که در مسیر قرار داشته باشد و مردم مجبور شوند پیاده بروند تا سلامت ارتقا یابد. اگر پیاده‌راه در خیابانی فرعی احداث می‌شد، احتمال تحقق این هدف به حداقل می‌رسید.
اما در کنار این برنامه که وجه سلامت محورانه آن اجباری است، شهر به فضایی اختصاصی برای سلامت و تندرستی نیاز دارد. ممکن است عده‌ای بگویند متولی این امر اداره کل سازمان ورزش و جوانان است. در حالی‌که این‌طور نیست و اگر هم قرار بوده باشد، ساختار ادارات کل تربیت بدنی به‌گونه‌ای است که در آن فعالیت‌های خارج از حوزه ورزش قهرمانی از کیفیت لازم برخوردار نیست. اما در نسل جدید شهرداری‌ها،‌ ارایه خدمات اجتماعی کیفی بر عهده شهرداری است. در واقع شهرداری باید رابطه بین شهروند و خدمات اجتماعی را تسهیل کند.
در همین راستا یکی از نیازهای شهر، مسیر سلامت و تندرستی است. مسیر سلامت و تندرستی، مکانی است که شهروندان به قصد انجام تحرکات نرمشی در آنجا حاضر شوند و فعالیت‌های ورزشی سبک نظیر پیاده‌روی انجام دهند. کارکرد این مسیر با پیاده‌راه متفاوت است. کسانی که وارد مسیر سلامت و تندرستی می‌شوند آگاهانه به سمت برخورداری از یک خدمت می‌روند. رشت، متاسفانه فاقد مسیر سلامت و تندرستی است و فقدان آن با توجه به تراکم بالای جمعیتی بیشتر به چشم می‌آید.
اما مسیر سلامت و تندرستی در شهر باید دارای مختصات ویژه‌ای باشد. در سال‌های نه چندان دور تلاش‌های بی‌هدفی برای ایجاد چیزی شبیه به مسیر سلامت و تندرستی در رشت انجام شد، ولی به دلیل عدم درک کارکردهای این پدیده ناموفق مانده است. یکی از این نمونه‌ها احداث به اصطلاح مسیر دوچرخه‌سواری در بخشی از پیاده‌روی خیابان حدفاصل میدان توشیبا و میدان گیل است که هرگز مورد استفاده قرار نگرفته. چرا؟ چون فقط یک اسم است و مبتنی بر هیچ مطالعه‌ای علمی نیست. اینکه با رنگ نواری زرد‌رنگ در پیاده‌روی یکی از خیابان‌های منتهی به خارج از شهر، مسیری فرضی ایجاد کنیم و اعلام کنیم مردم آن مسیر را با دوچرخه بروند، نامش نه مسیر تندرستی و سلامت است، نه حتا مسیر دوچرخه‌سواری! معلوم نیست بانیان این به اصطلاح مسیر چطور به این نتیجه رسیده‌اند که بخش کوچکی از یک پیاده‌روی کم‌عرض را به مسیر دوچرخه‌سواری اختصاص دهند و صرفا بخواهند با چند میله از پیاده‌ها جدا کنند؟
نمونه‌ی دیگر، نصب وسایل مورد استفاده برای نرمش در پارک‌هاست که اگرچه می‌تواند سودمند باشد اما کارکرد خاص خودش را دارد و بیشتر به درد ورزش صبحگاهی می‌خورد تا استفاده در طول روز. به این دلیل که در طول روز از پارک‌ها استفاده‌های دیگری می‌شود که امکان ورزش و استفاده از این وسایل را برای شهروندان دشوار می‌کند و باعث می‌شود شهروند هنگام استفاده از آن احساس راحتی نکند.
مسیر تندرستی و سلامت به عنوان یک نیاز باید در یک مکان خاص ایجاد شود که شهروندان اختصاصاً به همین منظور به آنجا مراجعه کنند. در کنار آن نیز باید مکان‌هایی مثل موزه خوراک ایجاد شود تا مجموعه‌ای همگن برای استفاده در اختیار شهروندان قرار گیرد. مسیر تندرستی و سلامت نیاز هر شهر در دنیای جدیدی است که در آن انسان‌ها از عدم تحرک و عواقب ناگوار آن رنج می‌برند.