سلفی با پیاده­ راهی برای تمام فصول

سلفی

رشت رویایی، محمد غلامی­ پور- در روزگاری نه چندان دور، دوربین یک کالای لوکس محسوب می­شد. به همین آسانی نبود که دست هرکس یک دوربین باشد و تصور کند یک عکاس تمام عیار است. آنها هم که داشتند، کار آسانی نداشتند. یک فیلم ۱۲ تایی یا نهایتاً ۲۴ تایی می ­گرفتند، یک فلش بزرگ­تر از دوربین هم به دنبال خود راه می­ انداختند. و باید حواس شان را کاملاً به شرایط محیطی جمع می­ کردند تا مبادا با اشتباه در تنظیمات دوربین، یکی از عکس­های شان جز سیاه ه­­ای صرف چیزی نشود. اما از همه بدتر انتظارهای طولانی چاپ و استرس اینکه چندتا عکس خوب از آب درآمده و چند عدد تلفات داشته، بود. آن­ وقت بود که عکس­ ها گلچین می­ شد و یک سری برای اضافه شدن در آلبوم عکس انتخاب می­ شد. در آن روزگار عمده عکس­ ها خانوادگی بودند. تا جای ممکن همه سعی می­ کردند توی عکس جا شوند و بعد سفارش دهند که از هرکدام برای آنها هم چاپ کنند. آلبوم­ های خانوادگی تاریخچه یک خانواده بود؛ از عکس­ های سیاه و سفید مراسم عروسی والدین شروع می­ شد و در ادامه به تولد و دوران کودکی صاحب آلبوم می­ رسید و در این سیر زمانی معرفی مختصری از اعضای خانواده و دوستان می ­داد تا به چهار تا گل و نهایتاً با کمی خلاقیت بیشتر به کوه یا ابنیه تاریخی می ­رسید.

سلفی

شاید برای نسل جدید تصورش سخت باشد که آن روزها، برای دیدن عکس ­هایی که گرفته بودی، گاهی باید یکی دو ماه صبر می ­کردی تا فیلم­های دوربین تمام شود. گاهی این قدر طولانی بود که اصلاً یادت می ­رفت کجا و با چه کسانی عکس گرفته ­ای و لحظه تحویل عکس­ها از عکاسی و نشستن به دور یکدیگر و تماشای عکس مراسم ویژه­ای بود که شوق و شور و حیرتی تکرار نشدنی داشت.

اما وقتی غروبِ دوربین ­های آنالوگ رسید و عصر دیجیتال آغاز شد، به تدریج دوربین از شکل یک کالای لوکس درآمد و به یک وسیله کاربردی و ضروری زندگی تبدیل شد. با ظهور موبایل ­های هوشمند، عکاسی هم دست خوش تغییرات زیادی شد و موبایل­ های دوربین­دار، عکاسی را از شکل یک هنر یا تخصص، به امری عادی تبدیل کرد. به تدریج آلبوم­ های عکس کمرنگ شد و سی­دی عکس جایش را گرفت، سی­دی عکس هم از بین رفت و مموری دوربین و هارد اکسترنال جایگزین آن شد. اما تنها تغییرات عکاسی به این تغییرات بیرونی و سخت ­افزاری معدود نمی­ شد بلکه در محتوا هم تغییرات زیادی حاصل شد و کم کم عکس­های دست­ جمعی جایش را به عکس ­های تک نفره داد و عکس­ های تک نفره هم پدیده­ای به نام «سلفی» را شکل داد؛ یک پدیده اجتماعی فراگیر که خیلی سریع تبدیل به مد شد و علاقه ­مندان زیادی در دنیا پیدا کرد. به شکلی که در اینستاگرام تا سال ۹۴ بیش از ۵۳ میلیون عکس با هشتگ سلفی به اشتراک گذاشته شده بود.کلمه ­ی سلفی بیش از ۳۶۸ هزار مرتبه در شبکه ی اجتماعی فیسبوک در طول یک هفته در ماه اکتبر سال ۲۰۱۳ نامبرده شد و همچنین در همین مدت زمان ۱۵۰ هزار عکس با هشتگ سلفی در توئیتر توئیت شد.

واژه «سلفی» اولین بار در یک فروم اینترنتی استرالیایی توسط فردی به­نام نیتن هوپ در سپتامبر ۲۰۰۲ به‌کاربرده شد. ۱۱ سال بعد این کلمه افتخار کسب کلمه سال را از طرف دیکشنری انگلیسی آکسفورد به‌دست آورد. بر اساس گفته دبیران و سردبیران این دیکشنری، معنای واژه سلفی، عکسی است که توسط اشخاص از خودشان گرفته شده و به صورت آنلاین با یک تلفن هوشمند یا دوربین بارگذاری می‌شود. بررسی‌های انجام شده حاکی از این است که کاربرد واژه سلفی، تنها در مدت یک سال ۱۷ هزار درصد افزایش داشته است.

8975

امروزه تعریف کلی سلفی در میان انبوهی از نوآوری‌ها، در حال تغییر است. به عنوان مثال، در سال ۲۰۱۴ منوپاد که به مردم کمک می‌کند راحت‌تر سلفی‌های گروهی بگیرند، در لیست ۲۵ نوآوری‌ برتر سال مجله تایم قرار گرفت. علاوه بر این، اپلیکیشن‌های متنوعی هم برای افزودن فیلترهای مختلف به عکس‌های سلفی تا به امروز طراحی شده است. محبوبیت سلفی‌ها همچنان در حال گسترش است؛ به‌طوری که هر روز بیش از یک میلیون سلفی در سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی آپلود می‌شود.

همانطور که اشاره شد، با تغییر محتوای عکاسی سوژه از عکس­ های دست­ جمعی به سمت خود عکاس سوق داده شد و نشان دادن خود و ویژگی­ های ظاهری تبدیل به الویت افراد در عکاسی شد. در این میان نقش شبکه­ های مجازی بسیار پر­رنگ بود و فراگیر شدن این شبکه­ ها باعث شد سلفی ­ها وارد فاز جدیدی شوند و به جز خودنگاری صرف به خودنگاری گزارشی روزانه تبدیل شوند؛ مثلاً «من در رستوران»، «من در هنگام پیاده­روی»، «ما در حال تماشای تلوزیون» و غیره. سرعت پیشرفت تکنولوژی و ظهور موبایل­ های پیشرفته با دوربین­های جلوی با کیفیت و همچنین ساخت دسته­ای برای سلفی به نام مونوپاد به شکلی بود که به نوعی یک موج عظیم خودشیفتگی و عرضه خود به دیگران، بلند شد. اما همچون هر نوع تب تند دیگر بعد از مدت کوتاهی خوابید و متهم به سطحی­ نگری شد. این­ بار اما آدم­ ها نیاز به جایگزینی داشتند تا به نوعی بتوانند سلفی را در یک قالب عمیق­ تر و هدفمند­تر ارائه دهند؛ بنابراین سلفی ­های جغرافیایی رواج پیدا کرد و سفرنگاره­ها یا گزارش­های تصویری روزانه از حضور در مکان­های جالب و دیدنی فراگیر شد. این­ چنین بود که جای خالی افراد را در عکس­ های دست­ جمعی، شهرها و جاذبه­ های دیدنی آنها پر کردند و طرفداران سلفی سعی کردند تا با دست انداختن روی شانه شهر از خود عکس بگیرند. این کار نه تنها به جذابیت­ های بصری سلفی­ ها افزود بلکه امکان گردشگری هم برای معرفی شهرها و جاذبه ­های توریستی آن فراهم کرد. شهرهای زیبا و فریبنده نیز در این ماجرا در صف نخست بودند و سلفی با برج ایفل و خیابان شانزه ­لیزه یا دیزنی لند فلوریدا، ساعت بیگ­ بن لندن و امپایر استیت نیویورک در زمره رکورد سلفی ­های دنیا قرار گرفت.

سلفی

اما تاریخ عکاسی ما نام ناصرالدین­شاه را در مبداء خود می­ بیند. شخصی که در یکی از سفرهای خود به فرنگ با دوربین عکاسی آشنا شد و خوشش آمد. و با آوردن معلمان فرنگی به دارالفنون، نخستین عکاسخانه ایران را بنا کرد. او همچنین دستور داد آقا رضاخان اقبال‌السلطنه، از درباریان نزدیک شاه، عکاسی را از فرانسیس کارلهیان عکاس فرانسوی بیاموزد تا بتواند در سفرهای مختلف همراه ناصرالدین شاه باشد و از او عکاسی کند. ناصرالدین شاه علاقه زیادی به عکاسی داشت و خود نیز عکاسی خوش قریحه و خلاق بود و سوژه­ های او غالباً سوژه‌های زنان حرم سرا، وقایع روزمره در کاخ سلطنتی، پرتره نزدیکان و درباریان، اردوکشی‌ها، ییلاق‌ها، سفرها، مراسم سلام، اسب دوانی‌ها، شهرها، طبقات مختلف مردم و رجال بود. اما ناصرالدین شاه را باید اولین عکاسی دانست که علاقه زیادی از عکس گرفتن از خود داشت و اولین سلفی ­های تاریخ عکاسی ایران را او گرفت.

گویا علاقه ما ایرانی­ ها به سلفی امری عجیب نیست و عکس­ های ناصرالدین شاه نشان می ­دهد که از همان ابتدا این علاقه وجود داشت. هرچند آمار مشخصی برای این مسئله در کشور ما وجود ندارد اما می­ توان حدس زد که کشور ما یکی از رکورد داران سلفی در فضای مجازی است. اما تغییر شکلی سلفی­ ها از هر لحاظ مثبت بود و باعث شد تمرکز از روی خودشیفتگی به سمت عناصر شیفته کننده شهرها سوق پیدا کند. به همین دلیل رشت در یک سال گذشته آمار بالایی در سلفی داشت. گاهی زیبایی و فریبندگی رشت به حدی خیره کننده است که هر شخصی را برای سلفی می ­تواند وسوسه کند. اما با نگاهی به فضای مجازی به خصوص در اینستاگرام از دو سال پیش تا کنون، می ­توان فهمید که پیاده­ راه فرهنگی رشت تاثیر زیادی در افزایش سلفی بین مردم داشت. رشت با پیاده ­راه فرهنگی چهره جدیدی گرفته  و همچون معشوقه سرخاب سفیدآب زده­ای بیش از پیش رسم دلبری را از مردمانش پیش گرفته و مشتری ثابت سلفی­های آنها شده است. حالا شهروندان عادت کرده­ اند با هر اتفاق، تغییر فصل و شرایط آب و هوایی سراغ پیاده­ راه بروند و با ظاهر جدیدش عکس بگیرند؛ «من و پیاده­ راه برفی»، «من و باران و پیاده ­راه»، «شب روی سنگفرش­ های خیس پیاده ­راه» و اخیراً هم «پیاده­ راه و مه» که بسیار مورد توجه قرار گرفت و به شکل عجیبی مردم را به سمت خود جذب کرد. هر گوشه و کنار شهرداری را که نگاه می ­کردی، افراد مختلف، موبایل به دست مشغول گرفتن سلفی بودند؛ یکی از اتفاقات عجیب و غریبی که توجه هر بیننده­ای را جلب می­ کرد و می­ توانست خود سوژه ­ی مناسبی برای عکاسی باشد.

سلفی

اما از همه این­ها گذشته دلبری پیاده­ راه و تمایل مردم به سلفی می ­تواند از هر لحاظ یک اتفاق حایز اهمیت باشد. کار بزرگی که سال­ ها سیاست­گذاران و مسئولین گردشگری استان موفق به انجام آن نشدند، حالا مردم دارند به واسطه همین سلفی­ ها انجام می­ دهند. راهی که می­تواند به برندینگ رشت و معرفی جاذبه­ های آن به مردم کشور کمک شایانی کند.

سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی سلفی

نظرات

اولین دیدگاه این مطلب را ثبت کنید

آگاه‌سازی از
680

wpDiscuz