[su_frame align=”center”]مسکن[/su_frame]

رشت رویایی- کاهش قدرت خرید ایرانی‌ها و بحرانی‌شدن بیکاری محصول سال‌های تحریم ایران است. حالا این رخداد کم‌کم در بخش‌های مختلف آماری خود را نشان می‌دهد. چندی ‌پیش با انتشار آمار «سرشماری عمومی نفوس و مسکن ١٣٩۵»، مشخص شد آمار سکنی در واحدهای مسکونی بین ۵٠ مترمربع و کمتر افزایش یافته و به ٩,٧‌درصد رسیده، اما درعین‌ حال کارشناسان این حوزه معتقدند؛ تعداد خانوارهایی که در یک واحد مسکونی با این متراژ زندگی می‌کنند، هم با افزایش روبه‌رو شده است. این گزاره، به این معناست که برخی خانوارهای کم‌درآمد پذیرفته‌اند در واحدهای مسکونی ۵٠ مترمربع و کمتر، با خانواده دیگری شریک شوند.

کمال اطهاری، اقتصاددان با تأکید بر این‌که «اکنون شاهد چندخانواری هستیم»، می‌گوید: میانگین سرانه سکونت هر ایرانی به نصف میزان استاندارد رسیده است. او توضیح می‌دهد: اگر میانگین خانوار را چهارنفر درنظر بگیریم، سرانه هر فرد به‌طور متوسط حدود ۶ مترمربع خواهد شد، درحالی‌ که سرانه حداقلی برای هر فرد به‌طور متوسط باید ١٢ مترمربع باشد.

به‌ گفته اطهاری، طبق سرشماری ‌سال ١٣٩۵، از بین یک‌‌میلیون‌ و۴٠٠‌هزار نفری که در واحدهای مسکونی ۵٠ مترمربع و کمتر زندگی می‌کنند، در یک‌‌میلیون‌ و٣٧٠‌هزار واحد مسکونی یک خانوار زندگی می‌کند و حدود ۵٠‌هزار واحد مسکونی، دارای دو خانوار یا چند خانوار به‌عنوان ساکن هستند.

این اقتصاددان معتقد است: هرچند در ظاهر با کاهش این رقم مواجهیم اما مطالعات میدانی نشان می‌دهد تراکم در خانوار مسکونی بیشتر شده و در کنار آن، اجاره‌نشینی هم افزایش یافته است. اینها مؤید آن است که تعاریف مرکز آمار از شمارش خانوارهای دسته‌جمعی تغییر کرده و باید در انتظار آمارهای تفصیلی بود.

کمال اطهاری، اقتصاددان متخصص در حوزه مسکن، دراین‌باره می‌گوید: بعد از یک دوره‌ که سطح زیربنای واحدهای مسکونی و تعداد اتاق‌ها در اختیار خانوار روند فراینده‌ای داشته، این روند رو به کاهش گذاشته و در کنار آن، با افزایش اجاره‌نشینی روبه‌رو هستیم.

او با اشاره به طرح مطالعاتی روی حاشیه کلانشهر تهران، می‌افزاید: آن‌طور که در آمارهای سری زمانی می‌بینیم، هرچه از مرکز استان دورتر می‌شویم، نسبت خانوارهای کم‌درآمد دوبرابر متوسط می‌شود و در کنار آن، واحدهای مسکونی کم‌مساحت نیز افزایش می‌یابد. در حقیقت هرچه از تهران دورتر می‌شوید، نسبت فقر افزایش یافته و وضع خانوار بدتر می‌شود.

این اقتصاددان با بیان این‌که در واحدهای مسکونی زیر ۵٠ مترمربع، گاه دو خانوار زندگی می‌کنند، می‌گوید: در آمار ٩۵، ١٢٠‌هزار خانوار در کل ایران هستند که دو خانوار بیشتر در واحدهای مسکونی ۵٠متر و کمتر زندگی می‌کنند. البته تعداد پایین است اما این آمار نشان می‌دهد نظام تأمین‌اجتماعی نتوانسته درست عمل کند.

اطهاری با بیان این‌که این آمار، ایجاد شکاف و افزایش ضریب جینی را در بخش مسکن نشان می‌دهد، ادامه می‌دهد: تجزیه و تحلیل آمار ‌سال ١٣٩٠ هم این موضوع را نشان می‌داد و اکنون نیز مشاهدات نمونه‌گیری ما این فرآیند را تأیید می‌کند.

این اقتصاددان با اشاره به علل این رخدادها تصریح می‌کند: سیاست‌های تعدیل اقتصادی و درعین ‌حال رکود و تورم توأمان و تشدید بیکاری سبب شد افراد به سکونتگاه‌های غیررسمی روی بیاورند. این پدیده در ادامه دامنگیر سکونتگاه‌های رسمی هم شد و اکنون در مناطق رسمی هم شاهد هستیم واحد مسکونی فرضا ٣٠متری هم تفکیک و به دو خانوار اجاره داده می‌شود.