رشت رویایی- گیلان طبق برنامه ششم توسعه باید به قطب فناوری کشور تبدیل شود در حالی که برای رسیدن به توسعه شاخص‌های فناوری اطلاعات و دسترسی به بازارهای این حوزه، هنوز برنامه مشخصی ندارد.

به گزارش مهر،‌ دوم آبان ماه، رشت یکی از هشت شهر کشور است که میزبان استارتاپ جاده ابریشم خواهد بود. در این استارتاپ که تیمی از کارشناسان و سرمایه‌گذاران خطرپذیر ایرانی و اروپایی در آن حضور دارند، ایده‌هایی با قابلیت تجاری‌سازی معرفی شده و برترین‌های آنان نیز در نهایت در جزیزه کیش طی مسابقه‌ای مشخص می‌شوند. استارتاپی بر پایه دنیای فناوری و اقتصاد که حوزه آن بسیار گسترده‌تر از برگزاری یک استارتاپ است.

ارزش اقتصادی این حوزه طی سال‌های اخیر به حدی رشد داشته که در کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته توجه به این بازار و مشارکت در آن به یکی از نخستین راه‌های توسعه اقتصادی تبدیل شده است.

طبق پیش‌بینی‌ها تا سال ۲۰۲۰ یعنی حداکثر سه سال دیگر، ارزش اقتصادی بازار فناوری اطلاعات و ارتباطات به رقم پنج هزار میلیارد یورو می‌رسد. این در حالی است که طبق نقش‌گذاری کشورها در این بازار، کشورمان باید حدود ۲۵ میلیارد دلار از این بازار سهم داشته باشد. اما در حال حاضر ایران در سال ۹۵ تنها ۳۵ هزار میلیارد تومان از بازار فوق را به دست آورده است. به دنبال آن، سهم گیلان نیز از این بازار، با توجه به ظرفیت‌های موجود، بسیار ناچیز است.

در این میان، طبق برنامه ششم توسعه، گیلان باید طی پنج سال آینده یکی از قطب‌های فناوری کشور باشد. این بدین معناست که رشد فناوری در آن و گردش مالی این بازار باید در گیلان رقمی بسیار بیشتر از وضعیت امروز را به‌دست آورد.

در حال حاضر، گیلان طبق شاخص توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور IDI رتبه دهم را بین استان‌های کشور داراست. این درحالی است که برخی استان‌های همجوار از جمله مازندران توانسته اند جزء پنج استان نخست در سطح کشور باشند.

به نظر می‌رسد با وجود اینکه گیلان از ظرفیت‌های قابل‌توجهی از جمله نیروی جوان تحصیل‌کرده، نزدیکی به کشورهای حاشیه خزر برای ارائه خدمات فناورانه و همینطور نزدیکی به پایتخت کشور و برخورداری از مناطق آزاد و ویژه اقتصادی برای سرمایه‌گذاری برای رشد فناوری در سطح کشور برخوردار است، اما هنوز نتوانسته به آنچه شایسته آن است، دست یابد.

طبق آمار اداره کل ارتباطات و فناوری اطلاعات گیلان، ضریب نفوذ تلفن همراه در گیلان ۱۲۸ درصد است که نسبت به نرم کشوری بالاتر است. این پوشش منجر به درآمد ۵۲۴ میلیارد تومانی اپراتورهای تلفن همراه در استان می‌شود.

همچنین از پوشش اینترنت نیز ۹ میلیارد تومان درآمدزایی در گیلان صورت می‌گیرد که به همراه درآمد از حوزه اپلیکیشن‌ها و … در مجموع گیلان ۷۰۰ میلیارد تومان درآمد از حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات را در سال به دست می‌آورد.

اما برای تبدیل شدن به قطب فناوری کشور، مطمئنا باید تجاری‌سازی و ایجاد فضای لازم برای رشد بازار فناوری در گیلان با توجه به علاقمندی و رغبت گیلانی‌ها به استفاده از فناوری‌های نوین بسیار بیشتر از رقم ۷۰۰ میلیارد تومان باشد.

بی‌اعتمادی مدیران به نخبگان گیلانی

از نظر رئیس نظام صنفی امور رایانه استان گیلان، توانمندی شرکت‌ها و نخبگان گیلانی در حوزه فناوری اطلاعات از بسیاری از استان‌های دیگر نیز بیشتر است به حدی که بسیاری از این نخبگان در خارج از استان مشغول به فعالیت در بازار فناوری هستند.

فرشید بخشی‌نژاد در این باره می‌گوید: در حال حاضر نظام صنفی امور رایانه استان گیلان از ۶۲۰ عضو تشکیل شده و ۲۰۰ شرکت و ۱۲۰ فروشگاه در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات در این نظام عضو هستند اما با وجود توانمندی‌های موجود، بسیاری از سازمان‌ها، ادارات و یا نهادهای دیگر همچون شهرداری‌ها پروژه‌های مربوط به این حوزه، به خارج از استان سپرده می‌شود.

او به توانمندی فعالان حوزه فناوری گیلان در بخش بازی‌های رایانه‌ای و موبایل اشاره و تاکید می‌کند: بازار بازی‌ها به حدی گسترده و قابل توجه است که نخبگان گیلانی به خوبی می‌توانند آن را به دست آورند کما اینکه هم اکنون نیز یکی از شاخص‌ترین برنامه‌نویسان حوزه بازی‌ها از جوانان گیلانی هستند.

رئیس نظام صنفی امور رایانه استان گیلان با بیان اینکه بازار فناوری بسیار گسترده است که می‌تواند سبب اشتغالزایی و درآمدزایی بسیاری برای مردم گیلان شود می‌افزاید: در حوزه فناوری اطلاعات، با کمترین سرمایه‌گذاری می‌توان در مدت زمان کوتاه به سود رسید اما متاسفانه هنوز بسیاری باور ندارند که با اتکا به نخبگان گیلانی می‌توان سهم قابل توجهی از این بازار را به خود اختصاص داد.

بخشی‌نژاد معتقد است علاوه بر جلب توجه و اعتماد مسئولان، فراهم شدن بسترهایی همچون اجرای شبکه فیبرنوری در شهرها و روستاها و نیز داشتن چشم‌انداز و برنامه برای رشد بازار فناوری در گیلان از دیگر ضروریات رشد این بازار در گیلان و تبدیل آن به قطب فناوری است.

همه دستگاه‌ها باید برای تبدیل گیلان به قطب فناوری کمک کنند

از سوی دیگر، مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات گیلان بر این موضوع تاکید می‌کند که بسترهای لازم برای رشد این بازار در گیلان تا حدودی مهیاست اما با شرایط موجود نیز، بازار فناوری نیازمند سرمایه‌گذارانی است که درک درستی از آن داشته و به رغبت گیلانی‌ها برای بهره‌مندی از این بازار پر از نوآوری، اطمینان کنند.

فرزاد توکلی در این باره می‌گوید: یکی از اهداف وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، تسهیل‌گری برای فعالیت در حوزه فناوری است بدین معنا که با توجه به ظرفیت‌های رشد و توسعه این بازار در گیلان، این اداره کل موظف به حمایت و تسهیل‌گری است اما برای این منظور باید هم‌افزایی بیشتری بین دستگاه‌های مختلف به وجود آید تا بتوان فضای بهتری برای توسعه بازار فناوری در گیلان مهیا کرد.

او می‌افزاید: برگزاری استارتاپ‌ها از جمله فعالیت‌هایی است که می‌تواند موجب بروز ایده‌هایی شود که تجارت درحوزه فناوری را رقم می‌زند. این ایده ها مطمئنا نیاز به سرمایه گذاری با رقم‌های بالا ندارند اما می‌توانند در استانی چون گیلان موجب درامدزایی و اشتغالزایی قابل توجهی شوند.

مدیرکل ارتباطات و فناوری اطلاعات به ناشناخته بودن ایده پردازان و فعالان حوزه فناوری نیز اشاره می‌کند: مشکل این است که در حوزه فاوا صاحبان شرکت ها و یا فناوران ایده پرداز را نمی شناسیم. از سوی دیگر در برخی از موارد نیز با وجود مطرح شدن ایده هایی که قابلیت تجاری سازی دارند، سرمایه گذار نداریم. بنابراین به صورت دو سویه با وجود تامین بستر موجود برای رشد بازار فناوری در گیلان، هنوز نتوانسته ایم به سهم قابل توجهی از این بازار دست یابیم.

فرصتی که از سوی مسئولان کمرنگ دیده می‌شود
به نظر می رسد نبود یک برنامه عملیاتی برای تبدیل گیلان به قطب فناوری کشور طبق برنامه ششم توسعه مشهود است. از سویی بخش خصوصی و فعالان حوزه فناوری به حضور پررنگ تر در بازار پرسود فناوری راغب هستند و از سوی دیگر نهاد دولتی متولی این امر نتوانسته تعریف درستی از ظرفیت موجود به سرمایه گذاران بدهد.

در عین حال، فعالان حوزه فناروی به طور خودکفا گام هایی همچون برگزاری استارتاپ های مقطعی را در سطح استان برمی دارند به این امید که سرمایه گذاران خبره ای که آینده بازار فناوری را به درستی پرسود می شناسند، وارد این حوزه شده و از ایده های آنان که قابلیت تجاری سازی و اشتغالزایی برای گیلان دارد، استقبال کنند.

با این‌همه برای استارتاپ جاده ابریشم که رشت نیز میزبان آن است، برنامه قابل توجهی از سوی نهادهای دولتی برای جلب سرمایه گذاری چیده نشده است.

به طوری که معاون اقتصادی اداره کل اقتصاد و دارائی گیلان که متولی‌گری جذب و ارائه خدمات به سرمایه گذاران را بر عهده دارد می‌گوید: عملا اطلاعی از سوی هیچ نهاد متولی به این اداره کل برای اجرای این استارتاپ داده نشد.

علیرضا نوروزی می افزاید: اگر هم افزایی بیشتری بین دستگاه ها وجود داشته باشد مطمئنا از حضور سرمایه گذاران اروپایی در رشت استقبال بهتری می شد و برنامه ای برای معرفی چند طرح و پروژه با قابلیت سرمایه گذاری در حوزه فناوری برای آنان تعریف می شد.

اهمیت توجه به بازار فناروی اطلاعات زمانی بیشتر ملموس است که بدانیم طبق پیش بینی ها در صورت توجه به این بازار، ۴۸ درصد اشتغالزایی و حدود ۵۰ درصد ارزش افزوده به دست خواهد آمد.

بنابراین به نظر می رسد در صورتی که قرار باشد دغدغه جوانان و خانواده های گیلانی برای اشتغال رفع شود، یکی از بهترین فرصت ها، توجه به بازار فناوری اطلاعات است. بازاری که می تواند در صورت سرمایه گذاری و استقبال از ایده های ورود به آن از سوی مسئولان و همینطور داشتن برنامه ای مشخص و عملیاتی، منجر به تبدیل گیلان به قطب فناوری کشور و همینطور درآمدزایی قابل توجهی برای ساکنان آن شود.